Linux Disk Yapılandırması ve Bölümlendirme

Linux Disk Yapilandirmasi

Linux sunucularda disk yapilandirmasi ve bolumlendirme, sistem performansi ve veri guvenligi icin kritik oneme sahip bir islemdir. Dogru disk yapisi, verilerinizin guvenli ve performansli bir sekilde depolanmasini saglar.

Disk Bilgilerini Goruntuleme

# Tum diskleri listele
lsblk

# Detayli disk bilgisi
fdisk -l

# Disk kullanimi
df -h

# Dizin boyutu
du -sh /var/

Disk Bolumlendirme (fdisk)

Yeni Bolum Olusturma

# Diski sec
fdisk /dev/sdb

# Komutlar:
# n - Yeni bolum olustur
# p - Primary bolum
# 1 - Bolum numarasi
# Enter - Varsayilan baslangic sektoru
# +50G - Boyut belirt
# w - Degisiklikleri kaydet

GPT Bolumlendirme (gdisk)

2TB uzerindeki diskler icin GPT kullanin:

gdisk /dev/sdb

Dosya Sistemi Olusturma

# ext4 dosya sistemi
mkfs.ext4 /dev/sdb1

# XFS dosya sistemi
mkfs.xfs /dev/sdb1

Mount (Baglama) Islemleri

# Gecici mount
mkdir /mnt/veri
mount /dev/sdb1 /mnt/veri

# Kalici mount (fstab)
echo '/dev/sdb1 /mnt/veri ext4 defaults 0 2' >> /etc/fstab

# Mount durumunu kontrol et
mount | grep sdb1

LVM (Logical Volume Manager)

LVM, esnek disk yonetimi saglar. Boyut degistirme ve snapshot olusturma imkani verir.

LVM Olusturma

# Physical Volume
pvcreate /dev/sdb1

# Volume Group
vgcreate vg_data /dev/sdb1

# Logical Volume
lvcreate -n lv_web -L 100G vg_data

# Dosya sistemi olustur
mkfs.ext4 /dev/vg_data/lv_web

# Mount et
mount /dev/vg_data/lv_web /var/www

LVM Boyut Artirma

# Logical Volume buyut
lvextend -L +50G /dev/vg_data/lv_web

# Dosya sistemini genislet
resize2fs /dev/vg_data/lv_web  # ext4 icin
xfs_growfs /var/www             # xfs icin

RAID Yapilandirmasi

# RAID 1 (Mirror)
mdadm --create /dev/md0 --level=1 --raid-devices=2 /dev/sdb1 /dev/sdc1

# RAID durumu
cat /proc/mdstat

Disk Saglik Kontrolu

# SMART durumu
smartctl -a /dev/sda

# Dosya sistemi kontrolu (unmount gerekli)
fsck /dev/sdb1

# Bad block taramasi
badblocks -v /dev/sdb1

ext4 vs XFS Karsilastirma

Ozellik	ext4	XFS
Max dosya boyutu	16TB	8EB
Max bolum boyutu	1EB	8EB
Kucultme	Destekler	Desteklemez
Performans (buyuk dosya)	Iyi	Cok iyi
Performans (kucuk dosya)	Cok iyi	Iyi

Buyukweb VDS Disk Altyapisi

Buyukweb VDS paketlerinde NVMe SSD diskler kullanilmaktadir. KVM sanallastirma ile tam disk yonetim yetkisi sunulmakta olup, LVM ve RAID yapilandirmalarini istediginiz gibi ozellestirebilirsiniz.

RAID Yapilandirmasi ve Disk Yedekliligi

Disk bolumlandirmenin otesinde RAID yapilandirmasi sunucu guvenilirligi icin kritik oneme sahiptir. RAID 1 iki diski aynalamak icin kullanilir ve bir disk arizasinda veri kaybi yasanmaz. RAID 5 en az uc diskle calisan ve hem performans hem yedeklilik sunan yaygin bir yapilandirmadir. RAID 10 ise RAID 1 ve RAID 0 birlesimi olup yuksek performans ve yedeklilik saglar ancak en az dort disk gerektirir. mdadm araci ile Linux uzerinde yazilimsal RAID olusturabilirsiniz. RAID izlemesi icin mdadm --monitor veya smartmontools ile disk sagligini duzenli kontrol edin. SMART verileri disk arizasini onceden tahmin etmenize yardimci olur. LVM (Logical Volume Manager) ile esnek disk yonetimi yapabilir, bolumleri canli olarak genisletip daraltabilirsiniz. ZFS veya Btrfs dosya sistemleri dahili RAID ve snapshot destegi sunar. Buyukweb.com dedicated sunuculari RAID 1 yapilandirmasiyla teslim edilir ve disk arizalarinda ucretsiz degisim garantisi sunulur.

---

Ilgili Buyukweb Hizmetleri:

• Fiziksel sunucu seceneklerimiz
• Linux VDS paketlerimizi inceleyin
• Tum hosting ve sunucu paketlerimiz

---

Pratik Linux Komutlari

Dosya Yonetimi

find ile kriterlere gore arama yapin. du -sh ile dizin boyutu, ncdu ile interaktif analiz. locate ile hizli dosya bulma. rsync ile dosya senkronizasyonu.

Surec Yonetimi

ps aux ile surecleri goruntuleyin. kill -9 ile sonlandirin. nohup ile arka planda calistirin. screen/tmux ile coklu terminal. systemctl ile servis yonetimi.

Metin Isleme

grep -r ile arama, sed ile toplu degisiklik, awk ile sutun cikarma. jq ile JSON isleme. tail -f ile canli log takibi. wc ile satir/kelime sayma.

Ag Komutlari

ss -tulpn ile portlar, curl ile HTTP istekleri, mtr ile traceroute, tcpdump ile trafik yakalama. dig ile DNS sorgulari. wget ile dosya indirme.

Zamanlama

crontab -e ile zamanlanmis gorevler. Yedekleme, temizlik otomasyonu. systemd timer ile gelismis zamanlama.

Disk Yonetimi

df -h ile kullanim, lsblk ile diskler. LVM ile esnek yonetim. RAID yapilandirmasi.

Sik Sorulan Sorular

Nereden baslamaliyim?

Temel komutlar (ls, cd, cp, mv, rm), editior (nano/vim), izinler (chmod) ve paket yonetimi (apt/dnf) ile baslayin.

Bash script nasil yazilir?

#!/bin/bash ile baslayin. Degiskenler, kosullar, donguler ogrenin. chmod +x ile calistirin.

Sonuc

Linux komut satiri sunucu yonetiminin vazgecilmez aracidir. Pratik yaparak becerilerinizi gelistirin.

En Sik Kullanilan Linux Komutlari

Komut	Aciklama	Ornek
ls -la	Detayli dosya listesi	ls -la /var/www
grep -r	Icerik arama	grep -r "error" /var/log
find	Dosya bulma	find / -name "*.conf"
chmod	Izin degistirme	chmod 755 dosya.sh
chown	Sahiplik degistirme	chown www-data /var/www
systemctl	Servis yonetimi	systemctl restart nginx
journalctl	Log goruntuleme	journalctl -u nginx -f
df -h	Disk kullanimi	df -h /
free -m	Bellek kullanimi	free -m
ss -tulpn	Ag baglantilari	ss -tulpn

Shell Scripting Temelleri

Bash script ile tekrarli gorevleri otomatiklestirin:

Yedekleme Scripti

Otomatik yedekleme ile veritabani ve dosyalarinizi duzenli yedekleyin. mysqldump ile veritabani, tar ile dosya arsivi olusturun.

Disk Izleme

Disk kullanimini izleyen ve esik degerini astiginda bildirim gonderen script yazin.

Log Analiz

Apache/Nginx loglarini analiz ederek en cok ziyaret edilen sayfalar ve supheli IP adresleri raporlayan script olusturun.

Hosting ve Sunucu Terimleri Sozlugu

Terim	Aciklama
VDS	Virtual Dedicated Server - Sanal ozel sunucu
NVMe SSD	Non-Volatile Memory Express - En hizli disk teknolojisi
LiteSpeed	Yuksek performansli web sunucu yazilimi
CloudLinux	Paylasimli hosting icin kaynak izolasyon isletim sistemi
cPanel	Populer web hosting kontrol paneli
Plesk	Web hosting ve sunucu yonetim paneli
KVM	Kernel-based Virtual Machine - Tam sanallastirma teknolojisi
DDoS	Distributed Denial of Service - Dagitik hizmet engelleme saldirisi
SSL/TLS	Veri iletisimini sifreleyen guvenlik protokolu
TTFB	Time to First Byte - Sunucu yanit suresi
CDN	Content Delivery Network - Icerik dagitim agi
WAF	Web Application Firewall - Web uygulama guvenligi duvari
IOPS	Input/Output Operations Per Second - Disk performans olcusu
Uptime	Sunucunun kesintisiz calisma suresi yuzdesi
Bandwidth	Veri transfer kapasitesi

Bu terimleri anlamak, hosting ve sunucu hizmetlerini daha bilinçli secmenize yardimci olur. Detayli bilgi icin Buyukweb blog yazilarini takip edin veya teknik destek ekibimize danisIn.

Teknik Destek ve Yardim Kanallari

Buyukweb olarak musterilerimize birden fazla destek kanali sunuyoruz:

Canli Destek (Tawk.to)

Web sitemiz uzerinden 7/24 canli destek ile aninda yardim alin. Teknik sorulariniz, fatura islemleriniz ve genel bilgi talepleriniz icin canli destek ekibimiz hizmetinizdedir.

Telefon Destegi

0850 302 60 70 numarasindan hafta ici ve hafta sonu teknik destek alabilirsiniz. Acil durumlar ve karmasik sorunlar icin telefon destegi en hizli cozum yoludur.

E-posta Destegi

destek@buyukweb.com adresine detayli sorun tanimlamanizi gonderin. Ekran goruntuleri ve hata mesajlari ile birlikte gonderdiginiz talepler daha hizli cozumlenir.

Musteri Paneli

my.buyukweb.com uzerinden destek talepleri olusturun, faturalarinizi yonetin ve hizmetlerinizi kontrol edin. Ticket sistemi ile tum iletisiminiz kayit altindadir.

Bilgi Bankasi

Blog yazilarimiz ve rehberlerimiz ile sik karsilasilan sorunlarin cozumlerini kendiniz bulabilirsiniz. WordPress kurulumu, DNS ayarlari, e-posta yapilandirmasi gibi konularda adim adim rehberler mevcuttur.

Buyukweb teknik ekibi, hosting alaninda 17 yillik tecrubesi ile her turlu sorununuza profesyonel cozum sunar.