MySQL/MariaDB Sunucu Kurulumu ve Temel Yönetim

MySQL ve MariaDB, WordPress başta olmak üzere web uygulamalarının vazgeçilmez veritabanı sunucularıdır. Bu rehberde sıfırdan veritabanı sunucusu kurulumunu, güvenli yapılandırmayı ve temel yönetim işlemlerini ele alıyoruz.

MySQL vs MariaDB

MariaDB, MySQL'den çatallanan (fork) ve MySQL ile tam uyumlu açık kaynaklı bir veritabanı sunucusudur.

Özellik	MySQL	MariaDB
Lisans	Dual (GPL/Ticari)	GPL
Performans	İyi	Genellikle daha iyi
MySQL uyumluluğu	-	Tam uyumlu
Geliştirme	Oracle	Topluluk
JSON desteği	Mükemmel (5.7+)	İyi

Hosting ortamları için MariaDB önerilir.

Kurulum

AlmaLinux / CentOS

# MariaDB
dnf install mariadb-server mariadb
systemctl enable --now mariadb

# MySQL 8.0 (Resmi)
dnf install @mysql:8.0
systemctl enable --now mysqld

Ubuntu / Debian

# MariaDB
apt install mariadb-server mariadb-client
systemctl enable --now mariadb

# MySQL 8.0
apt install mysql-server
systemctl enable --now mysql

Güvenli Kurulum: mysql_secure_installation

Kurulumdan sonra mutlaka çalıştırın:

mysql_secure_installation

Sorulan sorular:

1. Root şifresini değiştir? → Evet (güçlü şifre girin)
2. Anonim kullanıcıları kaldır? → Evet
3. Root uzaktan girişi devre dışı bırak? → Evet
4. Test veritabanını kaldır? → Evet
5. Yetki tablolarını yeniden yükle? → Evet

MySQL'e Giriş

# Root olarak giriş
mysql -u root -p

# Belirli veritabanına
mysql -u kullanici -p veritabani

# Uzak sunucuya
mysql -h 192.168.1.100 -u kullanici -p

Temel SQL Yönetim Komutları

-- Veritabanlarını listele
SHOW DATABASES;

-- Kullanıcıları listele
SELECT user, host FROM mysql.user;

-- Veritabanı oluştur
CREATE DATABASE sitedb CHARACTER SET utf8mb4 COLLATE utf8mb4_unicode_ci;

-- Kullanıcı oluştur
CREATE USER 'webapp'@'localhost' IDENTIFIED BY 'guclu_sifre';

-- Yetki ver
GRANT ALL PRIVILEGES ON sitedb.* TO 'webapp'@'localhost';
FLUSH PRIVILEGES;

-- Yetki göster
SHOW GRANTS FOR 'webapp'@'localhost';

-- Kullanıcı sil
DROP USER 'webapp'@'localhost';

-- Veritabanı sil
DROP DATABASE sitedb;

my.cnf Performans Ayarları

/etc/mysql/conf.d/custom.cnf veya /etc/my.cnf.d/custom.cnf:

[mysqld]
# Karakter seti
character-set-server = utf8mb4
collation-server = utf8mb4_unicode_ci

# InnoDB Buffer Pool (RAM'in %50-70'i önerilir)
innodb_buffer_pool_size = 1G      # 2GB RAM için

# Bağlantı sınırı
max_connections = 150

# Sorgu önbelleği (MySQL 8.0'da kaldırıldı)
# query_cache_size = 64M          # Sadece MySQL 5.7 için

# Log ayarları
slow_query_log = 1
slow_query_log_file = /var/log/mysql/mysql-slow.log
long_query_time = 2               # 2 saniyeden yavaş sorguları logla

# Binary log (replikasyon için)
log_bin = /var/log/mysql/mysql-bin.log
expire_logs_days = 7

Değişiklik sonrası:

systemctl restart mariadb

Yedekleme: mysqldump

# Tek veritabanı yedeği
mysqldump -u root -p sitedb > sitedb_backup.sql

# Sıkıştırılmış yedek
mysqldump -u root -p sitedb | gzip > sitedb_backup.sql.gz

# Tüm veritabanları
mysqldump -u root -p --all-databases > all_databases.sql

# Otomatik yedekleme scripti
#!/bin/bash
DATE=$(date +%Y%m%d)
mysqldump -u root -pSIFRENIZ sitedb | gzip > /backup/sitedb_${DATE}.sql.gz
find /backup -name "sitedb_*.sql.gz" -mtime +7 -delete

Yedekten Geri Yükleme

# Düz SQL
mysql -u root -p sitedb < sitedb_backup.sql

# Sıkıştırılmış
gunzip < sitedb_backup.sql.gz | mysql -u root -p sitedb

Uzak Bağlantı İzni

Güvenlik için MySQL'i uzaktan bağlantıya kapatık tutun. Sadece gerektiğinde açın:

-- Belirli IP'den uzak bağlantı
CREATE USER 'webuser'@'192.168.1.100' IDENTIFIED BY 'sifre';
GRANT SELECT, INSERT, UPDATE, DELETE ON sitedb.* TO 'webuser'@'192.168.1.100';
FLUSH PRIVILEGES;

my.cnf'de bind-address'i değiştirin:

bind-address = 0.0.0.0   # Tüm IP'lerden bağlantıya izin ver
# Sadece belirli IP için:
bind-address = 192.168.1.10

Temel Yönetim Komutları

-- Aktif bağlantılar
SHOW PROCESSLIST;

-- Aktif bağlantıyı sonlandır
KILL 123;   -- Connection ID

-- Veritabanı boyutu
SELECT table_schema, ROUND(SUM(data_length + index_length) / 1024 / 1024, 2) AS 'Size (MB)'
FROM information_schema.tables
GROUP BY table_schema
ORDER BY 2 DESC;

-- Yavaş sorgular
SHOW STATUS LIKE 'Slow_queries';

-- Motor durumu
SHOW ENGINE INNODB STATUS;

Büyükweb VDS'de MySQL

Büyükweb VDS sunucular üzerine MariaDB 10.6+ kurulumu yapılabilir. Büyükweb cPanel hosting paketlerinde MySQL/MariaDB önceden kurulu ve yapılandırılmış olarak gelir.

Sonuç

MySQL ve MariaDB, web uygulamalarının kalbi olan veritabanı sunucularıdır. Güvenli kurulum, doğru konfigürasyon ve düzenli yedekleme ile güvenilir bir veritabanı altyapısı oluşturabilirsiniz. Özellikle innodb_buffer_pool_size ayarı, performans için en kritik parametredir.

---

Sunucu Guvenligi En Iyi Uygulamalar

Sunucu guvenligi surekli dikkat gerektiren bir surectir.

Guvenlik Duvari

UFW veya firewalld ile yalnizca gerekli portlari acin. SSH, HTTP, HTTPS disindaki portlari kapatin. IP whitelist kullanin.

Log Analizi

fail2ban ile basarisiz giris denemelerini otomatik engelleyin. Logwatch ile gunluk raporlar olusturun. ELK Stack ile merkezi log yonetimi kurun.

Kullanici Yonetimi

Her yonetici icin ayri hesap, root kullanmayin. sudo ile yetki verin. SSH anahtar kimlik dogrulamayi zorunlu kilin.

Dosya Butunlugu

AIDE veya Tripwire ile degisiklikleri izleyin. /tmp noexec ile mount edin. chroot ile izolasyon saglayin.

Yedekleme

3-2-1 kuralini uygulayin. Yedekleri test edin. Ransomware icin offline kopya tutun.

Sunucu Izleme

Zabbix, Prometheus+Grafana veya Netdata ile izleme yapin. Alarm kurallari tanimlayin. Uptime monitoring icin UptimeRobot kullanin. Kapasite planlamasi yaparak gelecekteki ihtiyaclari onceden belirleyin.

Sik Sorulan Sorular

Sunucum hacklendi ne yapmaliyim?

Izole edin, loglari inceleyin, temiz yedekten geri yukleyin, parolalari degistirin.

Restart oncesi ne yapmaliyim?

Aktif kullanicilari kontrol edin, servisleri kaydedin, restart sonrasi dogrulayin.

Sonuc

Sunucu guvenligi katmanli yaklasim gerektirir. Yukardaki uygulamalari sistematik olarak hayata gecirin. Buyukweb 7/24 destek ekibi yardimci olabilir.

Sunucu Bakim Takvimi

Duzenli bakim sunucu sagliginin anahtaridir:

Gunluk

• Log dosyalarini kontrol edin
• Disk kullanimini izleyin
• Yedeklerin basarisini dogrulayin
• Guvenlik uyarilarini inceleyin

Haftalik

• Guvenlik guncellemelerini uygulayin
• Veritabani optimizasyonu calistirin
• Performans metriklerini analiz edin

Aylik

• Tam sistem yedegi alin ve test edin
• Kullanici hesaplarini gozden gecirin
• SSL sertifika surelerini kontrol edin
• Kapasite planlama degerlendirmesi yapin

Yillik

• Felaket kurtarma tatbikati yapin
• Donanim yasam dongusu degerlendirmesi
• Guvenlik denetimi yapin

Sunucu Migrasyon Rehberi

1. Mevcut sunucu envanterini cikartin
2. Yeni sunucuyu hazirlayin ve yapilandirin
3. Verileri rsync ile senkronize edin
4. DNS TTL degerini dusurrun
5. Son senkronizasyonu yapin ve servisleri baslatin
6. DNS kayitlarini guncelleyin
7. Eski sunucuyu bir sure yedek tutun

Neden Buyukweb?

Buyukweb, 2009 yilindan bu yana Turkiye'nin guvenilir hosting firmasidir. Bursa Pendc Tier 3 veri merkezinde profesyonel barindirma hizmetleri sunmaktadir.

Teknik Altyapi Avantajlari

• NVMe SSD Diskler: Geleneksel disklere gore 10x daha hizli okuma/yazma
• LiteSpeed Web Server: Apache'ye kiyasla 10x performans artisi
• CloudLinux Izolasyonu: Her hesap icin ayri kaynak limiti
• Imunify360 Guvenlik: Otomatik malware tarama ve engelleme
• DDoS Korumasi: L3, L4, L7 katmanlarinda kapsamli koruma

Musteri Memnuniyeti

5.200'den fazla aktif musteri ile %99.8 uptime garantisi sunuyoruz. 7/24 Turkce teknik destek ekibimiz tum sorulariniza hizla yanit verir. Ucretsiz site tasima hizmeti ile mevcut hosting saglayicinizdan kolayca gecis yapabilirsiniz.

Fiyat-Performans Dengesi

Rekabetci fiyatlarla profesyonel hosting altyapisi sunuyoruz. Yillik odemede ek indirimler, ucretsiz SSL sertifikasi ve gunluk otomatik yedekleme tum paketlerde standarttir.

Kolay Yonetim

cPanel ve Plesk kontrol panelleri ile web sitenizi, e-postalarinizi ve veritabaninizi tek panelden kolayca yonetin. Softaculous ile 400'den fazla uygulamayi tek tikla kurun.

Hosting Sektoru ve Gelecek Trendleri

Dijitallesme ile birlikte hosting sektoru hizla donusuyor. Edge computing, serverless mimariler ve container teknolojileri geleneksel hosting yaklasimlarini tamamliyor. Ancak guvenilir bir fiziksel altyapi her zaman temel gereksinim olmaya devam edecek.

Yapay Zeka ve Hosting

AI destekli guvenlik sistemleri, otomatik optimizasyon araclari ve akilli izleme cozumleri hosting kalitesini artiriyor. Imunify360 gibi AI tabanli guvenlik yazilimlari, saldiri kaliplarini ogrenererek proaktif koruma sagliyor.

Surdurulebilir Hosting

Yesil enerji kullanan veri merkezleri, enerji verimli sunucular ve karbon notr barindirma hizmetleri gelecekte daha onemli hale gelecek. Verimli donanim ve akilli sogutma sistemleri ile enerji maliyetleri azaltiliyor.

5G ve Mobil Oncelik

5G teknolojisinin yayginlasmasi ile mobil trafik daha da artacak. Mobile-first hosting cozumleri, edge caching ve AMP destegi onemini koruyacak. Web sitelerinin mobilde 2 saniyenin altinda yuklenmesi standart beklenti haline geliyor.