Uzaktan Oyun için Sunshine ve Moonlight Kurulumu

Uzak bir bilgisayarda oyun çalıştırmak ve üretilen görüntüyü farklı cihazlara aktarmak için donanım tabanlı video yayın araçları kullanılır. Açık kaynak kodlu Sunshine ve Moonlight mimarisi, sunucudaki grafik kartının özel video kodlama çekirdeklerinden yararlanarak kareleri düşük gecikmeyle istemci ekranlara ulaştırır. Kendi kişisel bulut oyun altyapınızı kurmak için yüksek işlem gücüne sahip bir oyun için ekran kartlı sunucu kiralayabilir, ardından kolayca moonlight kurulumu yaparak dilediğiniz ekrandan oyunlarınızı oynamaya başlayabilirsiniz.

Kısa cevap:

• Donanımsal video kodlama mimarilerini kullanan Sunshine yazılımını sunucunuza kurun.
• İstemci cihazınıza Moonlight uygulamasını yükleyip PIN kodu ile sunucu eşleştirmesini tamamlayın.
• Çözünürlük, video bit hızı ve kodlayıcı profillerini ağ altyapınızın bant genişliği kapasitesine göre yapılandırın.
• Oturum yönetimi ve sanal kontrolcü bileşenlerini düzenleyerek giriş gecikmesini azaltın.

RDP oyun için neden yetersiz?

Windows işletim sistemlerinde varsayılan olarak sunulan Uzak Masaüstü Bağlantısı (RDP), metin tabanlı işler, ofis programları ve sunucu bakımı gibi statik işlemler için optimize edilmiştir. Protokolün temel çalışma mantığı, ekranda değişen alanları tespit edip bu kısımları bitmap grafikleri veya temel çizim komutları halinde istemciye göndermektir. Modern RDP sürümleri donanım hızlandırma ve H.264 video kodlama seçenekleri barındırsa bile, protokolün önceliği etkileşimli akıcılık değil, ağ verimliliği ve veri tutarlılığıdır. RDP, paket kayıplarında arabelleğe alma yöntemine başvurarak video karelerini geciktirir. Bu durum, anlık tepkilerin gerektiği üç boyutlu oyunlarda yüksek giriş gecikmelerine neden olur.

Bir diğer kısıtlama, grafik arayüzlerinin sürücü seviyesinde ele alınış biçimidir. RDP oturumu başlatıldığında işletim sistemi grafik çıktısını sanal bir uzak masaüstü görüntü bağdaştırıcısına yönlendirir. RDP oturumunda fiziksel GPU ile donanımsal işleme mümkün olsa da API desteği ve performans; Windows sürümüne, sürücüye ve grup ilkesi yapılandırmasına göre değişkenlik gösterir. Sanallaştırılmış ortamlarda grafik kartı tahsisinin nasıl yapıldığını daha kapsamlı anlamak için ekran kartlı sanal sunucuların yapısını inceleyebilirsiniz. Görüntü aktarımının sıkıştırmasını uzak masaüstü altyapısı üstlenir ve RDP uygun donanım ile yapılandırmayla GPU üzerinden kodlama yapabilse de oyun senaryolarında gecikme kısıtlamaları devam edebilir.

Oyun oynamayı zorlaştıran en belirgin etken ise fare girişlerinin iletilme biçimidir. RDP, farenin ekrandaki mutlak koordinatlarını takip eder ve istemci ekranındaki fare hareketini sunucu masaüstüne yansıtır. Ancak birinci şahıs (FPS) ve üçüncü şahıs açılı modern oyunlar, kamera açısını yönlendirmek için farenin ham bağıl hareketlerine (raw input) ihtiyaç duyar. Bazı bağıl fare girdisi kullanan oyunlarda, oyunun ve RDP istemcisinin giriş desteğine bağlı olarak kamera kontrolü bozulabilir. Ayrıca standart RDP üzerinden fiziksel oyun kolları (gamepad) aktarılamaz.

Sunshine ve Moonlight nedir?

Sunshine, bilgisayarınızı veya uzak sunucunuzu yüksek performanslı bir oyun yayın istasyonuna dönüştüren açık kaynaklı bir sunucu yazılımıdır. NVIDIA tarafından geliştirilen GameStream protokolünün tersine mühendislikle geliştirilmiş, bağımsız ve açık kaynaklı sunucu uygulamasıdır. Sunshine, GameStream protokolünü yalnızca NVIDIA kartlarla sınırlı bırakmaz. Intel Quick Sync, AMD AMF ve NVIDIA NVENC donanımsal video kodlama mimarilerini yerel olarak tanır. Oyun tarafından çizilen kareler grafik kartının belleğinden doğrudan okunur, özel video kodlama yongalarında sıkıştırılır ve ağ paketlerine bölünerek istemciye yollanır. Böylece sunucu işlemcisi video işleme yükünden kurtulur.

Moonlight ise Sunshine sunucusundan gelen video ve ses akışını alan, yapılandırmaya göre şifreleme desteğinden yararlanabilen, veriyi çözen ve istemci ekrana aktaran açık kaynaklı bir istemci yazılımıdır. Windows, macOS, Linux, Android, iOS, tvOS ve Raspberry Pi gibi platformlarda yerel olarak çalışır. Moonlight'ın en büyük üstünlüğü, donanım hızlandırmalı video kod çözme yeteneği ve giriş komutlarını milisaniyeler mertebesinde sunucuya geri iletme başarımıdır. Ağda oluşabilecek mikro paket kayıplarını tolere edebilen hata gizleme algoritmalarına sahiptir.

Sunucuya Sunshine kurulumu

Windows tabanlı bir sunucu üzerinde Sunshine kurulumu adımları belirli bir sıra izlenerek gerçekleştirilmelidir. Kuruluma başlamadan önce sunucunuzun ekran kartı sürücülerinin doğru kurulduğunu ve güncel olduğunu doğrulayın. Fiziksel veya sanal sunucunuzda grafik kartının aktif bir masaüstü çıktısı üretebildiğinden emin olun.

Kurulum adımları

1. Sunshine resmi sürüm sayfasından güncel Windows kurulum dosyasını (Sunshine-Windows-Installer.exe) sunucunuza indirin.
2. Kurulum sihirbazını başlatın. Yükleme adımları sırasında oyun kolu girdilerinin sanal bir kontrolcü olarak tanınmasını sağlayan ViGEmBus sürücüsü kurulum onayını işaretleyin.
3. Kurulum tamamlandığında Sunshine arka planda bir Windows hizmeti olarak çalışmaya başlar.
4. Sunucu içindeki internet tarayıcısını açarak yönetim arayüzüne erişim sağlayın:

https://localhost:47990

Yönetim paneline giriş yaptıktan sonra üst menüde yer alan "Configuration" bölümüne geçin. "Audio/Video" sekmesinde ses yakalama kaynağını belirleyebilir, "Advanced" bölümünde ise otomatik yapılandırmayı kullanabilir veya donanımınıza uygun kodlayıcı seçimini yapabilirsiniz. Sunshine yönetim panelini barındıran 47990 portu güvenlik nedeniyle doğrudan genel internete açılmamalıdır. Paneli yerel ağdan veya sanal özel ağ (VPN) üzerinden yönetmek güvenli bir yaklaşımdır.

Aşağıdaki tabloda Sunshine tarafından oyun akışı, istemci iletişimi ve eşleştirme süreçlerinde kullanılan standart ağ portları gösterilmektedir:

Protokol	Port Numarası	Kullanım Amacı
TCP	47984, 47989	Kimlik Doğrulama ve İstemci Eşleştirme
TCP	48010	RTSP Video ve Ses Oturum Başlatma
UDP	47998	Donanım Hızlandırmalı Video Akışı
UDP	47999	İstemci Kontrol ve Giriş Sinyalleri
UDP	48000	Eşzamanlı Çok Kanallı Ses Akışı

Eğer sunucunuz bir güvenlik duvarı arkasındaysa, bu portların gelen trafiğe izin verecek biçimde yönlendirildiğinden emin olun. Ayarları yapılandırdıktan sonra Sunshine panelinde ilgili butonlara basarak servisi yeniden başlatın.

Moonlight ile bilgisayar ve telefondan bağlanma

Moonlight uygulamasını istemci cihazınıza yüklemek pratiktir. Windows, macOS ve Linux sistemler için kurulum dosyalarını indirebilirsiniz. Mobil cihazlar için uygulama mağazalarından "Moonlight Game Streaming" uygulamasını doğrudan yükleyebilirsiniz. Oyun deneyimini geliştirmek amacıyla bilgisayarınıza veya telefonunuza Bluetooth ya da kablo üzerinden bir oyun kolu bağlayabilirsiniz. Mobil işletim sistemlerini uzak sunucularda çalıştırma senaryoları için sanal ortamda mobil emülatör çalıştırma içeriğimizi inceleyebilirsiniz.

Moonlight uygulamasını açtığınızda yazılım yerel ağdaki Sunshine sunucularını otomatik olarak tarar ve ekranda listeler. Eğer sunucunuz uzaktaysa ve genel bir IP adresi üzerinden yayın yapıyorsa, bilgisayar ekleme simgesine tıklayarak sunucunuzun dış IP adresini manuel olarak girin.

Sunucu simgesi arayüzde belirdiğinde üzerine tıklayın. Ekranda dört haneli bir PIN kodu gösterilecektir. Sunucunuzda açık olan Sunshine web arayüzüne gidin ve üst menüdeki "PIN" sekmesine tıklayın. Moonlight ekranında üretilen kodu bu alana yazarak işlemi onaylayın. Doğrulama tamamlandığında sunucu simgesindeki kilit işareti kalkar ve sistem eşleşmiş duruma gelir.

Gecikmeyi düşüren ayarlar: bit hızı, çözünürlük, kodlayıcı

Verimli bir oyun deneyimi için şu yapılandırma parametrelerine dikkat edilmelidir:

• Çözünürlük ve Kare Hızı: Sunucu masaüstü çözünürlüğü ile istemci ekran çözünürlüğünü birebir aynı değere ayarlayın. Farklı çözünürlükler istemci tarafında fazladan ölçeklendirme yükü oluşturur. 1920x1080 çözünürlükte 60 FPS yayın dengeli bir başlangıç ayarı sunar; bu profilin uygunluğu seçilen bit hızı, kullanılabilir bant genişliği, paket kaybı ve donanım performansına göre değerlendirilmelidir. Ağ altyapınız elverişliyse 120 FPS seçeneğini tercih etmek komut gecikmesini belirgin şekilde aşağı çeker.
• Video Bit Hızı (Bitrate): 1080p 60 FPS yayınlar için 25 Mbps ile 35 Mbps aralığı dengeli bir görüntü sunar. Bit hızını bağlantınızın kaldırabileceğinden çok yüksek bir seviyeye ayarlamak tampon bellek taşmalarına ve anlık takılmalara sebep olur.
• Video Kodlayıcı Seçimi: Moonlight menüsünde H.264, HEVC (H.265) ve AV1 seçenekleri bulunur. HEVC formatı, H.264'e göre aynı bant genişliğinde daha yüksek sıkıştırma verimliliği ve piksel netliği üretir. İstemci cihazınız donanımsal HEVC çözmeyi destekliyorsa bu seçeneği etkinleştirin. Desteklenmeyen donanımlarda işlemciyi yormamak adına H.264 tercih edilmelidir.
  Yüksek veri transferi gerektiren yayın senaryolarında ağ hattının kararlılığı önem taşır. Bu gereksinimler, bağımsız oyun sunucusu yapılandırmalarında görülen ağ ihtiyaçlarıyla benzerlik gösterir. Yayın parametrelerinizi optimize ettikten sonra donanım kaynaklarınızı değerlendirebilir, güçlü grafik işleme yetenekleri için ekran kartlı sunucu çözümlerini inceleyebilirsiniz.

Sık hatalar ve çözümleri

Sunshine ve Moonlight kurulumu sonrasında kullanıcılar zaman zaman görüntü, ses veya girdi aktarımında sorunlarla karşılaşabilir. Bu problemler çoğunlukla sürücü yapılandırmaları, ağ kısıtlamaları veya oturum devirlerinden kaynaklanır.

Siyah ekran sorunu

Moonlight üzerinden bağlantı kurulduğunda ses gelmesine rağmen görüntünün siyah ekranda kalması farklı nedenlerden kaynaklanabilir. Bu durum grafik kartı sürücüsünün yanıt vermemesinden, ekran yakalama modunun Sunshine tarafında yanlış seçilmesinden, oturumun kilitli kalmasından veya etkin bir video çıkışının bulunmamasından ileri gelebilir. Eğer uzak sunucuda fiziksel bir monitör bağlı değilse sanal ekran sürücüsü kurulabilir veya HDMI kukla fiş kullanılabilir.

Ayrıca RDP ile sunucuya bağlanıp pencereyi doğrudan kapattığınızda Windows oturumunun bağlantısı kesilmiş durumda kalır ve Sunshine ekranı yakalayamayabilir. Bu sorunu çözmek için RDP oturumunu yerel konsola devretmek gerekir. Komut istemini (CMD) yönetici olarak açın, query session komutunu çalıştırarak mevcut oturum kimliğini öğrenin ve oturumu yerel konsola aktarın:

tscon <oturum_kimliği> /dest:console

Bu işlem oturumu konsola kilidi açık biçimde devreder. Fiziksel veya uzaktan konsol erişimi bulunan kişilerin oturuma erişebileceği göz önünde bulundurulmalı, bu komut yalnız konsol erişimi güvence altındaysa uygulanmalıdır. Komut çalıştırıldığında RDP bağlantısı kesilir, grafik oturumu fiziksel masaüstüne aktarılır ve Moonlight ile erişim sağlanabilir.

Oyun kolunun algılanmaması

Moonlight üzerinde oyun kumandası bağlı görünmesine rağmen oyunlar komutları algılamıyorsa, ViGEmBus sürücüsü doğru yüklenmemiş veya devre dışı kalmış olabilir. Sunucuda Aygıt Yöneticisi menüsünü açarak "Sistem Aygıtları" başlığı altında "Virtual Gamepad Emulation Bus" aygıtının çalıştığını kontrol edin. Aygıt görünmüyorsa veya üzerinde sarı uyarı ikonu varsa, Sunshine kurulum dizininde yer alan sürücü paketini yönetici yetkileriyle tekrar kurun.

Yüksek giriş gecikmesi ve kare kaybı

Ekranda takılmalar veya komut gecikmeleri yaşanıyorsa performans istatistikleri incelenerek sorunun ağ gecikmesinden mi, sunucudaki işleme ve kodlama sürelerinden mi yoksa istemcideki kod çözme sürecinden mi kaynaklandığı ayırt edilmelidir. İstemci cihazınızı mümkünse kablolu Ethernet hattı üzerinden bağlayın. Wi-Fi kullanmak zorundaysanız 2.4 GHz bantları yerine parazit oranı daha düşük olan 5 GHz frekans bandını tercih edin. Sunucunun fiziksel durumunu ve donanım bileşenlerini izlemek için IPMI uzaktan yönetim araçlarından yararlanabilirsiniz.

Sık Sorulan Sorular

Sunshine için fiziksel bir ekran kartı zorunlu mu?

Donanım hızlandırmalı video akışı sağlamak için sistemde tümleşik bir grafik birimi ya da ayrık bir ekran kartı bulunmalıdır. Yazılımsal kodlama tercih edilse bile görüntü yakalama gereksinimi ortadan kalkmaz; Windows ortamında Sunshine için Desktop Duplication API destekleyen bir grafik bağdaştırıcısı ve yakalanabilir etkin bir ekran gerekir.

Moonlight yerel ağ dışından internet üzerinden çalışır mı?

Evet, çalışır. Sunucunuzun bulunduğu ağda gerekli UDP ve TCP portlarını yönlendirerek veya sunucuya doğrudan sanal özel ağ (VPN) üzerinden bağlanarak uzak yayın alabilirsiniz. Akıcı bir oyun deneyimi için sunucunun yükleme hızının en az 25 Mbps seviyesinde bulunması önerilir.

Fare imleci birinci şahıs oyunlarda neden takılıyor?

Oyun pencereli modda çalışırken fare imlecinin masaüstü sınırlarına takılması bu duruma yol açabilir. Çerçevesiz tam ekran modu fare yakalama veya bağıl hareket sorununu tek başına çözmeyebilir; bu nedenle Moonlight fare yakalama modu ve oyun içi fare giriş ayarları birlikte ele alınmalıdır. Ayrıca Moonlight ayarlarında yer alan fare yakalama seçeneğini etkinleştirerek imlecin istemci penceresi dışına çıkmasını önleyebilir ve bağıl hareket iletimini sağlayabilirsiniz; oyunun bu girdiyi ham veri olarak işlemesi ise oyun içi ayarlara ve desteğe bağlıdır.

Sunshine ile Moonlight arasında gecikme ne kadardır?

Gecikme süresi kullanılan ağ bağlantısına, kodlayıcı formatına ve istemcinin donanım gücüne göre değişiklik gösterir. Yerel Ethernet ağlarında donanım gecikmeleri oldukça düşüktür. İnternet üzerinden bağlantılarda ise servis sağlayıcının yönlendirme kalitesi ve sunucuya olan fiziksel mesafe toplam gecikmeyi belirler. Anlık değerleri Moonlight performans panelinden takip edebilirsiniz.