Swap Alanı Nedir? Linux Sunucularda Sanal Bellek Yapılandırması

Swap Alani Nedir?

Swap alani, Linux isletim sistemlerinde fiziksel RAM doldigunda gecici depolama olarak kullanilan disk bolumudur. Sanal bellek (virtual memory) olarak da adlandirilir. RAM yetersiz kaldiginda isletim sistemi kullanilmayan bellek sayfalarini swap alanina tasiyarak sistemi calisir halde tutar.

Swap Neden Gereklidir?

• RAM yetersizligi: Fiziksel RAM doldigunda sistem donmasin
• Hibernation: Sistem uyku modunda RAM icerigini saklar
• Bellek yogun islemler: Gecici olarak yuksek RAM gerektiren islemler
• OOM Killer onleme: Yetersiz bellekte sureclerin oldurulumsunu engeller

Mevcut Swap Durumunu Kontrol Etme

# Swap bilgisi
free -h

# Detayli swap bilgisi
swapon --show

# /proc uzerinden
cat /proc/swaps

Swap Dosyasi Olusturma

Adim 1: Swap Dosyasi Olusturun

# 2GB swap dosyasi olustur
sudo fallocate -l 2G /swapfile

# Alternatif yontem
sudo dd if=/dev/zero of=/swapfile bs=1M count=2048

Adim 2: Izinleri Ayarlayin

sudo chmod 600 /swapfile

Adim 3: Swap Formatlayin

sudo mkswap /swapfile

Adim 4: Swap'i Aktif Edin

sudo swapon /swapfile

Adim 5: Kalici Hale Getirin

echo '/swapfile none swap sw 0 0' | sudo tee -a /etc/fstab

Onerilen Swap Boyutu

RAM	Swap (Sunucu)	Swap (Masaustu)
1 GB	2 GB	2 GB
2 GB	2 GB	4 GB
4 GB	2-4 GB	4-8 GB
8 GB	2-4 GB	8 GB
16+ GB	2 GB	16 GB

Swappiness Ayari

Swappiness degeri, sistemin swap kullanma egilimini belirler (0-100):

# Mevcut degeri gorme
cat /proc/sys/vm/swappiness

# Gecici degistirme
sudo sysctl vm.swappiness=10

# Kalici degistirme
echo 'vm.swappiness=10' | sudo tee -a /etc/sysctl.conf

Onerilen degerler:

• Sunucu: 10 (minimum swap kullanimi)
• Masaustu: 60 (varsayilan)
• VDS: 10-20

Swap'i Kaldirma

sudo swapoff /swapfile
sudo rm /swapfile
# fstab'dan ilgili satiri silin

Swap vs RAM

Swap, RAM'in yerine gecmez. Disk erisimi RAM'den 100-1000 kat yavas oldugu icin swap yogun kullanimda performans dusuklugune neden olur. Swap, acil durumlar icin guvenlik agidir.

Buyukweb VDS ile Bellek Yonetimi

Buyukweb VDS paketlerinde DDR4 ECC RAM ve NVMe SSD diskler kullanilmaktadir. Yeterli RAM ile swap ihtiyacini minimze edebilir, NVMe SSD sayesinde gerektiginde swap performansindan maksimum verim alabilirsiniz.

Swap Alani Boyutlandirma ve Performans Optimizasyonu

Swap alani boyutunu belirlerken sunucunun RAM miktari ve kullanim senaryosu dikkate alinmalidir. Genel kural olarak 2 GB ve alti RAM icin RAM miktarinin iki kati, 2-8 GB arasi icin RAM miktari kadar, 8 GB uzeri icin 4-8 GB sabit swap onerilidir. Ancak veritabani sunuculari gibi yuksek I/O gerektiren sistemlerde swap kullanimi performansi dusurur ve mumkun oldugunca RAM artirimi tercih edilmelidir. Swappiness degerini ayarlayarak cekirdek swap kullanim agresifligini kontrol edebilirsiniz. Varsayilan deger 60 iken, uretim sunucularinda 10-20 arasina dusurmek tavsiye edilir. Bunu sysctl vm.swappiness komutuyla gecici veya /etc/sysctl.conf dosyasiyla kalici olarak ayarlayabilirsiniz. SSD diskli sunucularda swap performansi HDD'ye gore cok daha iyi olsa da yine de fiziksel RAM her zaman tercih edilmelidir. Buyukweb.com VDS sunuculari NVMe SSD depolama ile gelir ve swap gereksinimi minimuma indirilmistir.

---

Ilgili Buyukweb Hizmetleri:

• Linux VDS paketlerimizi inceleyin
• cPanel hosting ile kolay yonetim
• Tum hosting ve sunucu paketlerimiz

---

Pratik Linux Komutlari

Dosya Yonetimi

find ile kriterlere gore arama yapin. du -sh ile dizin boyutu, ncdu ile interaktif analiz. locate ile hizli dosya bulma. rsync ile dosya senkronizasyonu.

Surec Yonetimi

ps aux ile surecleri goruntuleyin. kill -9 ile sonlandirin. nohup ile arka planda calistirin. screen/tmux ile coklu terminal. systemctl ile servis yonetimi.

Metin Isleme

grep -r ile arama, sed ile toplu degisiklik, awk ile sutun cikarma. jq ile JSON isleme. tail -f ile canli log takibi. wc ile satir/kelime sayma.

Ag Komutlari

ss -tulpn ile portlar, curl ile HTTP istekleri, mtr ile traceroute, tcpdump ile trafik yakalama. dig ile DNS sorgulari. wget ile dosya indirme.

Zamanlama

crontab -e ile zamanlanmis gorevler. Yedekleme, temizlik otomasyonu. systemd timer ile gelismis zamanlama.

Disk Yonetimi

df -h ile kullanim, lsblk ile diskler. LVM ile esnek yonetim. RAID yapilandirmasi.

Sik Sorulan Sorular

Nereden baslamaliyim?

Temel komutlar (ls, cd, cp, mv, rm), editior (nano/vim), izinler (chmod) ve paket yonetimi (apt/dnf) ile baslayin.

Bash script nasil yazilir?

#!/bin/bash ile baslayin. Degiskenler, kosullar, donguler ogrenin. chmod +x ile calistirin.

Sonuc

Linux komut satiri sunucu yonetiminin vazgecilmez aracidir. Pratik yaparak becerilerinizi gelistirin.

En Sik Kullanilan Linux Komutlari

Komut	Aciklama	Ornek
ls -la	Detayli dosya listesi	ls -la /var/www
grep -r	Icerik arama	grep -r "error" /var/log
find	Dosya bulma	find / -name "*.conf"
chmod	Izin degistirme	chmod 755 dosya.sh
chown	Sahiplik degistirme	chown www-data /var/www
systemctl	Servis yonetimi	systemctl restart nginx
journalctl	Log goruntuleme	journalctl -u nginx -f
df -h	Disk kullanimi	df -h /
free -m	Bellek kullanimi	free -m
ss -tulpn	Ag baglantilari	ss -tulpn

Shell Scripting Temelleri

Bash script ile tekrarli gorevleri otomatiklestirin:

Yedekleme Scripti

Otomatik yedekleme ile veritabani ve dosyalarinizi duzenli yedekleyin. mysqldump ile veritabani, tar ile dosya arsivi olusturun.

Disk Izleme

Disk kullanimini izleyen ve esik degerini astiginda bildirim gonderen script yazin.

Log Analiz

Apache/Nginx loglarini analiz ederek en cok ziyaret edilen sayfalar ve supheli IP adresleri raporlayan script olusturun.

Hosting ve Sunucu Terimleri Sozlugu

Terim	Aciklama
VDS	Virtual Dedicated Server - Sanal ozel sunucu
NVMe SSD	Non-Volatile Memory Express - En hizli disk teknolojisi
LiteSpeed	Yuksek performansli web sunucu yazilimi
CloudLinux	Paylasimli hosting icin kaynak izolasyon isletim sistemi
cPanel	Populer web hosting kontrol paneli
Plesk	Web hosting ve sunucu yonetim paneli
KVM	Kernel-based Virtual Machine - Tam sanallastirma teknolojisi
DDoS	Distributed Denial of Service - Dagitik hizmet engelleme saldirisi
SSL/TLS	Veri iletisimini sifreleyen guvenlik protokolu
TTFB	Time to First Byte - Sunucu yanit suresi
CDN	Content Delivery Network - Icerik dagitim agi
WAF	Web Application Firewall - Web uygulama guvenligi duvari
IOPS	Input/Output Operations Per Second - Disk performans olcusu
Uptime	Sunucunun kesintisiz calisma suresi yuzdesi
Bandwidth	Veri transfer kapasitesi

Bu terimleri anlamak, hosting ve sunucu hizmetlerini daha bilinçli secmenize yardimci olur. Detayli bilgi icin Buyukweb blog yazilarini takip edin veya teknik destek ekibimize danisIn.

Teknik Destek ve Yardim Kanallari

Buyukweb olarak musterilerimize birden fazla destek kanali sunuyoruz:

Canli Destek (Tawk.to)

Web sitemiz uzerinden 7/24 canli destek ile aninda yardim alin. Teknik sorulariniz, fatura islemleriniz ve genel bilgi talepleriniz icin canli destek ekibimiz hizmetinizdedir.

Telefon Destegi

0850 302 60 70 numarasindan hafta ici ve hafta sonu teknik destek alabilirsiniz. Acil durumlar ve karmasik sorunlar icin telefon destegi en hizli cozum yoludur.

E-posta Destegi

destek@buyukweb.com adresine detayli sorun tanimlamanizi gonderin. Ekran goruntuleri ve hata mesajlari ile birlikte gonderdiginiz talepler daha hizli cozumlenir.

Musteri Paneli

my.buyukweb.com uzerinden destek talepleri olusturun, faturalarinizi yonetin ve hizmetlerinizi kontrol edin. Ticket sistemi ile tum iletisiminiz kayit altindadir.

Bilgi Bankasi

Blog yazilarimiz ve rehberlerimiz ile sik karsilasilan sorunlarin cozumlerini kendiniz bulabilirsiniz. WordPress kurulumu, DNS ayarlari, e-posta yapilandirmasi gibi konularda adim adim rehberler mevcuttur.

Buyukweb teknik ekibi, hosting alaninda 17 yillik tecrubesi ile her turlu sorununuza profesyonel cozum sunar.