TCP/IP Protokol Ailesi: Katmanlı Ağ Mimarisi Rehberi

İnternetin temelini oluşturan TCP/IP protokol ailesi, milyarlarca cihazın birbirleriyle iletişim kurmasını sağlar. Bu rehberde katmanlı ağ mimarisini, her protokolün rolünü ve pratik uygulamalarını ele alıyoruz.

OSI Modeli vs TCP/IP Modeli

OSI Modeli (7 Katman)

Katman	Ad	Protokoller
7	Uygulama	HTTP, FTP, SMTP, DNS
6	Sunum	SSL/TLS, JPEG, MPEG
5	Oturum	NetBIOS, RPC
4	Taşıma	TCP, UDP
3	Ağ	IP, ICMP, OSPF
2	Veri Bağlantısı	Ethernet, Wi-Fi, PPP
1	Fiziksel	Kablolar, Radyo dalgaları

TCP/IP Modeli (4 Katman)

Uygulama Katmanı    → HTTP, HTTPS, FTP, SMTP, DNS, SSH
Taşıma Katmanı      → TCP, UDP
İnternet Katmanı    → IP, ICMP, ARP, OSPF, BGP
Ağ Erişim Katmanı   → Ethernet, Wi-Fi, PPP

TCP (Transmission Control Protocol)

TCP'nin Temel Özellikleri

• Bağlantı yönelimli: Three-way handshake ile bağlantı kurulur
• Güvenilir: Paket kaybında yeniden iletim
• Sıralı: Veriler doğru sırada iletilir
• Akış kontrolü: Sliding window mekanizması
• Hata kontrolü: Checksum ile veri bütünlüğü

Three-Way Handshake

İstemci                    Sunucu
   |  ---SYN (seq=x)-->   |
   |  <--SYN-ACK (seq=y,  |
   |     ack=x+1)--        |
   |  ---ACK (ack=y+1)--> |
   |                       |
   |  [Bağlantı Kuruldu]  |

TCP Paket Başlığı

 0                   1                   2                   3
 0 1 2 3 4 5 6 7 8 9 0 1 2 3 4 5 6 7 8 9 0 1 2 3 4 5 6 7 8 9 0 1
+-+-+-+-+-+-+-+-+-+-+-+-+-+-+-+-+-+-+-+-+-+-+-+-+-+-+-+-+-+-+-+-+
|          Kaynak Port          |         Hedef Port             |
+-+-+-+-+-+-+-+-+-+-+-+-+-+-+-+-+-+-+-+-+-+-+-+-+-+-+-+-+-+-+-+-+
|                        Sıra Numarası                           |
+-+-+-+-+-+-+-+-+-+-+-+-+-+-+-+-+-+-+-+-+-+-+-+-+-+-+-+-+-+-+-+-+
|                     Onay Numarası                              |
+-+-+-+-+-+-+-+-+-+-+-+-+-+-+-+-+-+-+-+-+-+-+-+-+-+-+-+-+-+-+-+-+
|  Veri  |           |U|A|P|R|S|F|                              |
| Offset | Rezerve   |R|C|S|S|Y|I|           Pencere             |
|        |           |G|K|H|T|N|N|                              |
+-+-+-+-+-+-+-+-+-+-+-+-+-+-+-+-+-+-+-+-+-+-+-+-+-+-+-+-+-+-+-+-+
|           Kontrol Toplamı     |         Acil İşaretçisi        |
+-+-+-+-+-+-+-+-+-+-+-+-+-+-+-+-+-+-+-+-+-+-+-+-+-+-+-+-+-+-+-+-+

UDP (User Datagram Protocol)

UDP Kullanım Alanları

• DNS sorguları: Hızlı isim çözümleme
• VoIP: Ses iletişimi (gecikme toleransı)
• Oyun sunucuları: Düşük gecikme gereksinimi
• Streaming: Video/ses akışı
• DHCP: IP adresi dağıtımı

# UDP soket örneği (Python)
import socket

# UDP sunucu
server_sock = socket.socket(socket.AF_INET, socket.SOCK_DGRAM)
server_sock.bind(('0.0.0.0', 5005))

while True:
    data, addr = server_sock.recvfrom(1024)
    print(f"Alındı: {data.decode()} - {addr}")
    server_sock.sendto(b"Pong!", addr)

IP (Internet Protocol)

IPv4 Adresleme

# IP adres sınıfları
Sınıf A: 1.0.0.0    - 126.255.255.255  (/8)
Sınıf B: 128.0.0.0  - 191.255.255.255  (/16)
Sınıf C: 192.0.0.0  - 223.255.255.255  (/24)

# Özel (RFC 1918) adresler
10.0.0.0/8       → Büyük kurumsal ağlar
172.16.0.0/12    → Orta ölçekli ağlar
192.168.0.0/16   → Ev ve küçük ofis ağları

# Loopback
127.0.0.1/8      → Localhost

IPv6 Adresleme

# IPv6 formatı
2001:0db8:85a3:0000:0000:8a2e:0370:7334

# Kısaltma kuralları
2001:db8:85a3::8a2e:370:7334

# Özel adresler
::1               → Loopback
fe80::/10         → Link-local
fc00::/7          → Unique local (özel ağ)
2001:db8::/32     → Dokümantasyon

# IPv6 komutları
ip addr show
ping6 ::1
traceroute6 google.com

ICMP (Internet Control Message Protocol)

# Ping - bağlantı testi
ping -c 4 8.8.8.8
ping6 -c 4 2001:4860:4860::8888

# Traceroute - yol izleme
traceroute google.com
traceroute6 google.com
mtr google.com  # Sürekli izleme

# ICMP mesaj tipleri
Type 0: Echo Reply (Ping yanıtı)
Type 3: Destination Unreachable
Type 8: Echo Request (Ping)
Type 11: Time Exceeded (TTL sıfır)

ARP (Address Resolution Protocol)

# ARP tablosunu görüntüle
arp -n
ip neigh show

# ARP önbelleğini temizle
ip neigh flush all

# Gratuitous ARP (IP çakışması tespiti)
arping -I eth0 -c 3 192.168.1.1

# ARP poisoning tespiti (savunma)
arpwatch -i eth0

Pratik Ağ Tanılama

# Ağ arayüzleri
ip addr show
ip link show
ifconfig  # Eski yöntem

# Yönlendirme tablosu
ip route show
netstat -rn
route -n

# Açık portlar ve bağlantılar
ss -tuln          # Dinleyen portlar
ss -tunp          # Bağlı bağlantılar
netstat -tulnp    # Alternatif

# Paket yakalama
tcpdump -i eth0 'port 80'
tcpdump -i any -w capture.pcap
tcpdump -r capture.pcap

# Bant genişliği testi
iperf3 -s              # Sunucu
iperf3 -c 192.168.1.1  # İstemci

Sonuç

TCP/IP protokol ailesi, modern ağ iletişiminin temel yapı taşıdır. Her katmanın rolünü anlamak, ağ sorunlarını hızlı teşhis etmenizi ve güvenli, verimli ağ altyapıları tasarlamanızı sağlar. Buyukweb sunucularında bu protokoller en iyi yapılandırmalar ile uygulanmaktadır.

---

Ilgili Buyukweb Hizmetleri:

• VPN paketlerimizi inceleyin
• Proxy paketlerimizi inceleyin
• Tum hosting ve sunucu paketlerimiz

---

Ag Yonetimi ve Sorun Giderme

DNS

A, AAAA, CNAME, MX, TXT kayitlarini yapilandirin. TTL ayarlayin. DNSSEC ile spoofing koruması. Yedekli DNS kullanin.

Performans Olcumu

iperf3 bant genisligi, mtr traceroute, ping gecikme, dig DNS analizi. Smokeping ile uzun vadeli izleme.

Load Balancing

HAProxy/Nginx ile trafik dagitimi. Health check ile ariza tespiti. Round-robin veya least connections algoritmasi.

VPN

WireGuard minimal ve hizli. OpenVPN genis platform destegi. Site-to-site VPN ile lokasyonlari baglayin.

DDoS Koruma

L3/L4: rate limiting, SYN cookie. L7: WAF, CAPTCHA, JS challenge. Buyukweb L3-L7 koruma sunar.

IPv6

Dual-stack yapilandirma ile IPv4 ve IPv6 birlikte. IPv4 tukeniyor, IPv6 gecisi kacinilmaz.

Sik Sorulan Sorular

Ping atamiyorum ne yapmaliyim?

ICMP engellenebilir. Port bazli test yapin. DNS kontrol edin.

DNS degisikligi ne zaman yayilir?

TTL'e bagli. Dusuk TTL (300s) ile 5-10 dakika. Degisiklik oncesi TTL dusurmenizi oneririz.

Sonuc

Ag altyapisi dijital hizmetlerin temelidir. DNS, guvenlik ve performans ile kesintisiz hizmet sunun.

Ag Sorun Giderme Adimlari

1. Fiziksel Katman

Kablo baglantilari, switch portlari ve NIC durumu kontrol edin.

2. IP Katmani

ip addr ile IP yapilandirmasi, ip route ile yonlendirme tablosu kontrol edin.

3. DNS Katmani

dig veya nslookup ile DNS cozumlemesi test edin.

4. Uygulama Katmani

curl ile HTTP yanit kodlari, telnet ile port erisimi kontrol edin.

Ag Guvenlik Kontrol Listesi

• Guvenlik duvari kurallari minimize
• IDS/IPS aktif (Snort, Suricata)
• VPN ile uzaktan erisim
• Ag segmentasyonu (VLAN)
• Port security yapilandirmasi
• Trafik izleme ve analiz
• Duzenli guvenlik taramasi

Bant Genisligi Hesaplama

Ortalama sayfa boyutu x gunluk ziyaretci x sayfa/ziyaret = gunluk trafik. Guvenlik marji %50 ekleyin. Buyukweb 1 Gbps paylasımsız port sunar.

Turkiye'de Hosting Sektoru 2025-2026

Sektorel Trendler

Turkiye hosting pazari hizla buyumektedir. E-ticaretin genislemesi, dijitallesme calismalarI ve uzaktan calisma trendi hosting talebini artirmaktadir. NVMe SSD, HTTP/3 ve edge computing gibi teknolojiler hosting performansini yeni seviyelere tasimaktadir.

Dikkat Edilmesi Gerekenler

Hosting sektoru rekabetci bir pazardir. Dusuk fiyat vaat eden ancak altyapı kalitesinden odun veren firmalardan kacinin. Gizli maliyet, yenileme fiyat artisi ve yetersiz destek en sik karsilasilan sorunlardir.

Hosting Firmasi Secim Kriterleri

1. Veri merkezi lokasyonu: Turkiye'de veri merkezi olan firmalari tercih edin
2. Uptime garantisi: Minimum %99.5, ideal %99.8+
3. Teknik destek: 7/24 Turkce destek zorunlu
4. Guvenlik: DDoS korumasi, SSL, WAF dahil olmali
5. Yedekleme: Gunluk otomatik yedekleme olmali
6. Olceklenebilirlik: Ihtiyac artiginda kolayca yukseltme yapilabilmeli
7. Musteri yorumlari: Gercek kullanici deneyimlerini arastirin

Buyukweb 2009'dan beri bu kriterlerin tumunu karsilayarak 5.200+ musteriye guvenilir hosting hizmeti sunmaktadir. Sorulariniz icin 0850 302 60 70 numarasini arayabilir veya destek@buyukweb.com adresine yazabilirsiniz.

Sik Yapilan Hosting Hatalari

Hosting secimi ve yonetiminde en sik karsilasilan hatalar:

1. Sadece Fiyata Bakmak

En ucuz hosting her zaman en iyi secim degildir. Performans, guvenlik ve destek kalitesi fiyattan daha onemlidir. Dusuk maliyetli hostinglerde yenileme fiyatlari genellikle cok daha yuksektir.

2. Yedekleme Almamak

Otomatik yedekleme olsa bile, onemli degisikliklerden once manuel yedek almak hayati onem tasir. Yedeklerin geri yuklenebilirligini test etmeyen sirketler veri kaybi yasadiginda ciddi sorunlarla karsilasir.

3. Guncellemeleri Ertelemek

WordPress, eklentiler ve isletim sistemi guncellemelerini ertelemek guvenlik aciklarına davetiye cikarir. Otomatik guvenlik guncellemeleri yapilandirmak en temel onlemdir.

4. SSL Kullanmamak

Hala SSL sertifikasi olmayan web siteleri mevcut. SSL olmadan Google siralama duser, ziyaretci guveni azalir ve veri guvenligi tehlikeye girer. Ucretsiz Let's Encrypt sertifikasi bile yeterlidir.

5. Kaynak Planlamasi Yapmamak

Trafik artisina hazirliksiz yakalanmak, sitenizin cokmesine neden olabilir. Trafik trendlerini izleyin ve ihtiyac halinde kaynakları zamaninda artirin.