cPanel yıllıkta ücretsiz taşıma + SSLHemen İncele
Buyukweb
Telegram Botunu VDS'te 7/24 Çalıştırma

Telegram Botunu VDS'te 7/24 Çalıştırma

Botunuz bilgisayarınız kapandığında duruyorsa çözüm basit: doğru çalışma modeli, systemd servisi ve güvenli token saklama.

Telegram botunuz dizüstü bilgisayarınız kapandığında susuyorsa sorun büyük olasılıkla kodda değil, çalıştığı ortamdadır. Botun gün boyu ayakta kalması için sizin oturumunuzdan bağımsız açık kalan bir sunucu, otomatik yeniden başlatma ve erişim bilgilerinin güvenli saklanması gerekir.

Kısa cevap:

  • Botu Telegram botu için VDS sunucu üzerinde çalıştırın; sanal sunucu siz çıkış yaptıktan sonra da açık kalır.
  • Uzun polling (long polling) ile başlayın; webhook'u alan adı ve HTTPS hazır olduğunda düşünün.
  • Token'ı koda gömmeyin, ortam değişkeninden okuyun.
  • Süreci systemd servisine çevirin; beklenmedik şekilde durduğunda kendiliğinden yeniden başlasın.

Polling ve Webhook İçin Çalışma Modelini Seçme

Telegram botları iki temel yöntemle mesaj alır. Uzun polling'de bot, Telegram sunucularına düzenli olarak yeni mesaj olup olmadığını sorar ve bağlantıyı açık tutar. Webhook'ta ise Telegram, gelen mesajı sizin belirlediğiniz HTTPS adresine iletir. İkisi de aynı işi yapar; fark, bağlantının yönünde ve sunucudan beklenenlerde.

Çoğu küçük ve orta ölçekli bot için uzun polling daha pratiktir. Bot dışarıya bağlantı kurduğu için genel IP, alan adı ya da SSL sertifikası gerekmez; VDS'inize SSH ile bağlanıp süreci başlatmanız yeterlidir. Ağ tarafında bir şey değişmediği sürece çalışmaya devam eder.

Webhook, yoğun trafik alan ya da anlık yanıt beklenen botlarda öne çıkar. Buna karşılık genel IP, uygun bir sertifika ve gelen istekleri karşılayan bir servis gerektirir. Aşağıdaki tablo kararı kısaltır.

Konu Uzun polling Webhook
Bağlantı yönü Bot Telegram'a bağlanır Telegram botunuza bağlanır
Genel IP / alan adı Gerekmez Gerekir
HTTPS sertifikası Gerekmez Gerekir
Ek servis Yok Nginx gibi ters vekil (reverse proxy)
Uygun olduğu durum Başlangıç, düşük-orta trafik Yoğun trafik, hızlı yanıt beklentisi

Kararsızsanız polling ile başlayın; botunuz oturduktan sonra webhook'a geçmek tek seferlik bir yapılandırma işidir. Aynı botu iki modda birden çalıştırmayın; webhook kayıtlıyken polling kullanılamaz, polling'e geçmeden önce webhook kaydını deleteWebhook ile kaldırın.

Linux VDS'te Python Ortamını Hazırlama

Botu sunucunun sistem Python'unda değil, kendi sanal ortamında (virtual environment) çalıştırın. Böylece proje bağımlılıkları sistem paketlerinden ayrılır ve birden fazla bot barındırılabilir; ancak sanal ortam temel Python kurulumuna bağlıdır ve sistem Python'u değişince yeniden oluşturulması gerekebilir. Aşağıdaki adımlar Debian/Ubuntu tabanlı bir VDS içindir; diğer dağıtımlarda paket yöneticisi komutu değişir, mantık aynı kalır.

  1. SSH ile sunucuya bağlanın ve sürümü kontrol edin:
python3 --version
  1. Bot için ayrı bir kullanıcı açın. Bot sürecinin root yetkisiyle çalışması gerekmez:
sudo adduser --disabled-password botuser
sudo su - botuser
  1. Önce yönetici hesabıyla Python sürümünüze uygun venv paketini kurun; ardından proje klasörünü ve sanal ortamı oluşturun:
mkdir -p ~/bot && cd ~/bot
python3 -m venv ~/botenv
source ~/botenv/bin/activate
  1. Kullandığınız kütüphaneyi kurun. Örneğin python-telegram-bot ya da aiogram:
pip install --upgrade pip
pip install python-telegram-bot
  1. main.py dosyanızı oluşturup kısa bir test çalıştırın:
python ~/bot/main.py

Test sırasında botunuza Telegram'dan bir mesaj gönderin ve yanıt geldiğini görün. Yanıt gelmiyorsa önce token'ı, sonra sanal ortamın etkin olup olmadığını kontrol edin.

Kurulumun sunucu tarafındaki tamamı için VDS sunucu kurulumu rehberi yazısına bakabilirsiniz. Test bittiğinde Ctrl+C ile süreci durdurun; kalıcı çalıştırmayı systemd ile yapacağız.

Bot Token'ını Ortam Değişkeniyle Koruma

Bot token'ı botun tüm yetkisini taşır. Koda yazılan ya da sürüm kontrolüne eklenen bir token, depo paylaşıldığı anda açığa çıkar. Bunu engellemenin basit yolu token'ı ortam değişkeninden okumaktır.

Proje klasöründe .env dosyası oluşturun, yalnız bot kullanıcısının okuyabileceği izinleri verin ve dosyaya gerçek token değeriyle BOT_TOKEN=token_değeri satırını ekleyin:

touch ~/bot/.env
chmod 600 ~/bot/.env
nano ~/bot/.env

Kod tarafında token'ı ortamdan okuyun; testten önce .env dosyasını açıkça yükleyin veya BOT_TOKEN değişkenini dışa aktarın:

import os
TOKEN = os.environ["BOT_TOKEN"]

.env dosyasını sürüm kontrolüne eklemeyin; .gitignore içine yazın. Token bir şekilde paylaşıldıysa ya da ekran görüntüsünde göründüyse BotFather üzerinden yeni token alın ve eskisini geçersiz kılın. Yeni değeri .env dosyasına yazıp servisi yeniden başlatmanız yeterlidir.

Aynı yaklaşımı veritabanı parolası, API anahtarı gibi diğer gizli değerler için de kullanın. Tek bir .env dosyası hem düzeni hem güvenliği kolaylaştırır.

systemd ile Otomatik Başlatma ve Yeniden Deneme

Elle başlatılan süreç, SSH oturumu kapandığında ya da bir hata sonrası durur. systemd, botunuzu sunucu açıldığında başlatır ve beklenmedik şekilde sonlandığında yeniden çalıştırır.

Önce exit ile sudo yetkili yönetici oturumuna dönün, ardından servis dosyasını oluşturun:

sudo nano /etc/systemd/system/telegram-bot.service

İçine şu yapıyı yazın; yolları kendi kurulumunuza göre düzeltin:

[Unit]
Description=Telegram Bot
After=network-online.target
Wants=network-online.target

[Service]
User=botuser
WorkingDirectory=/home/botuser/bot
EnvironmentFile=/home/botuser/bot/.env
ExecStart=/home/botuser/botenv/bin/python /home/botuser/bot/main.py
Restart=on-failure
RestartSec=5

[Install]
WantedBy=multi-user.target

Ardından servisi etkinleştirin:

sudo systemctl daemon-reload
sudo systemctl enable --now telegram-bot
sudo systemctl status telegram-bot

Restart=on-failure bot hata vererek kapandığında yeniden başlatır; RestartSec=5 iki deneme arasında beş saniye bekler. Kodda yakalanmayan bir hata sürekli tekrarlanıyorsa servis de sürekli yeniden başlar; bu durumda journalctl -u telegram-bot çıktısına bakın.

Servisi durdurmak ya da yeniden başlatmak için sudo systemctl stop telegram-bot ve sudo systemctl restart telegram-bot komutlarını kullanın. Süreç yönetiminin genel mantığı için Linux süreç yönetimi rehberi iyi bir başlangıçtır.

Webhook Kullanımında HTTPS ve Erişim Kontrolü

Webhook'a geçtiğinizde Telegram sizin adresinize istek gönderir; genel IP yeterlidir, alan adı zorunlu değildir ve uygun yapılandırmada kendinden imzalı sertifika Telegram'a yüklenebilir. Telegram webhook isteklerini yalnız belirli portlara gönderir: 443, 80, 88 ve 8443. Bu portlardan birini dinleyen bir ters vekil (reverse proxy) kurup istekleri bot sürecinize aktarın.

Nginx ile ters vekil yapılandırması, sertifika yenileme ve yönlendirme kuralları için Nginx reverse proxy yazısı adım adım yol gösterir. Vekil katmanı sertifikayı sonlandırır, bot süreci ise yalnız yerel bağlantıyı dinler.

Erişim tarafında üç şeye dikkat edin:

  • Webhook adresini tahmin edilmesi zor bir yolda tutun; kök adrese bağlamayın.
  • Kayıt sırasında bir gizli belirteç (secret token) tanımlayın ve gelen isteklerde bu başlığı doğrulayın.
  • Güvenlik duvarında yalnız gereken portları açık bırakın; botun dinlediği yerel portu dışarıya açmayın.

Webhook adresini değiştirdiğinizde kaydı yeniden yapmanız gerekir. Eski adres kayıtlı kalırsa Telegram istekleri oraya göndermeye devam eder.

Loglar, Hız Sınırları ve Kaynak Tüketimini İzleme

Botunuzun sağlığını iki yerden takip edin: servis günlükleri ve sistem kaynakları. systemd ile çalışan botun çıktısı günlüğe düşer:

journalctl -u telegram-bot -n 100
journalctl -u telegram-bot -f

İlk komut son yüz satırı gösterir, ikincisi canlı akış verir. Hata ayıklarken botunuzun kendi yazdığı kayıtlar burada görünür; kalıcı kayıt istiyorsanız botun ayrıca bir log dosyasına yazmasını sağlayın. Günlük okuma alışkanlığı için Linux'ta log yönetimi yazısı pratik yöntemler içerir.

Telegram, gönderim hızına sınır koyar. Bir sohbete çok sık mesaj gönderirseniz API 429 yanıtı ve bir bekleme süresi döndürür. Kodunuzda bu yanıtı yakalayıp belirtilen süre kadar beklemek, API'nin sizi geçici olarak kısıtlamasını önler. Toplu bildirim gönderen botlarda mesajları kuyruğa alıp aralıklarla göndermek daha güvenli bir yaklaşımdır.

Kaynak tarafında top ya da htop ile sürecin bellek ve işlemci kullanımını izleyin. Belleği sürekli artan bir bot genellikle bir yerde biriktirme yapıyor demektir. systemd biriminde bellek üst sınırı tanımlayabilirsiniz; sınır aşılırsa süreç bellek yetersizliğinden sonlandırılabilir ve servisin yeniden başlatma politikası devreye girer. Ayrıca aynı bot için tek süreç çalıştırın; aynı token ile eşzamanlı uzun polling yapan süreçlerde temel sorun 409 Conflict hatasıdır.

Botunuzu artık sizin oturumunuzdan bağımsız bir sunucuda, otomatik yeniden başlatmayla çalıştırıyorsunuz. Sonraki adım olarak güncellemeleri önce test ortamında deneyip canlıya almayı ve .env dosyasıyla proje klasörünün yedeğini planlamayı düşünün. Trafik büyüdüğünde kaynak ihtiyacını VDS paketleri sayfasındaki seçeneklerle karşılaştırabilirsiniz.

Sık Sorulan Sorular

Telegram botu için hangi VDS yeterli olur?

Botun bellek ve işlemci ihtiyacı, kaç sohbetle ilgilendiğine ve mesaj başına ne kadar iş yaptığına bağlıdır. Küçük botlar için temel bir paket genellikle yeterlidir. Karar vermeden önce botu birkaç gün çalıştırıp top ya da htop ile ortalama kaynak kullanımını izleyin, sonra paketi buna göre seçin.

Bot sunucu kapandığında kendiliğinden başlar mı?

systemd servisi enable ile etkinleştirildiyse sunucu her açıldığında bot da başlar. Restart=on-failure ayarı ise bot hata vererek durduğunda yeniden çalıştırır. Servisin gerçekten etkin olduğunu systemctl status telegram-bot çıktısındaki etkinlik satırından kontrol edebilirsiniz.

Token'ımı yanlışlıkla paylaştım, ne yapmalıyım?

Token'ı hemen geçersiz kılın ve yenisini alın. BotFather üzerinden yeni token üretildiğinde eski değer çalışmayı bırakır. Yeni değeri .env dosyasına yazıp sudo systemctl restart telegram-bot komutuyla servisi yeniden başlatın. Token'ın geçtiği ekran görüntülerini ve dosyaları da paylaşımdan kaldırın.

Polling mi webhook mu kullanmalıyım?

Alan adınız ve SSL sertifikanız yoksa uzun polling ile başlayın; dışarıdan erişim gerektirmediği için kurulumu daha kısa sürer. Botunuz yoğun trafik alıyorsa ve altyapınız hazırsa webhook'a geçin. İki yöntemi aynı bot için aynı anda kullanmayın; webhook kayıtlıyken polling ile güncelleme alma isteği reddedilir ve polling çalışmaz.

Botu gece saatlerinde de açık tutmak için ek ayar gerekir mi?

Hayır. VDS sizin bilgisayarınızdan bağımsız çalıştığı için bot gece de açık kalır. Tek koşul, servisin systemd ile yönetiliyor olması ve sunucunun açık kalmasıdır. Sunucu tarafında planlı bakım yapacaksanız öncesinde servisi durdurup sonrasında yeniden başlatmanız yeterlidir.

Sunucu Yönetimi İlgili Hizmetlerimiz

Bu yazıda anlatılan teknik konuyu profesyonel altyapıyla deneyimleyin

Etiketler:

#Telegram bot#VDS#systemd#Python#sunucu yönetimi

Bu yazıyı paylaş

WhatsApp0850 302 60 70