VDS Sunucu Monitoring: Zabbix ve Netdata Kurulumu

Sunucunuzun ne durumda olduğunu bilmeden yönetmek, körü körüne araba kullanmak gibidir. Monitoring (izleme) araçları; CPU kullanımı, RAM, disk I/O, ağ trafiği ve servis durumlarını anlık olarak takip etmenizi sağlar. Bu rehberde iki popüler araç olan Zabbix ve Netdata'yı inceliyoruz.

---

Neden Monitoring Gerekli?

• Disk dolmadan önce uyarı alın
• CPU spike'larını tespit edin
• Servis kesintilerini anında fark edin
• Kapasite planlaması yapın
• Güvenlik anomalilerini izleyin

---

Netdata: Basit ve Görsel Monitoring

Netdata, kurulumu en kolay ve görsel açıdan en zengin monitoring aracıdır. Gerçek zamanlı metrikler için idealdir.

Netdata Kurulumu

# Tek komutla kurulum (Ubuntu/Debian/CentOS/AlmaLinux)
curl https://get.netdata.cloud/kickstart.sh > /tmp/netdata-kickstart.sh
sh /tmp/netdata-kickstart.sh --stable-channel

Kurulum tamamlandıktan sonra:

# Servis durumu
systemctl status netdata

# Tarayıcıdan erişim: http://SUNUCU_IP:19999

Netdata Yapılandırması

# Konfigürasyon dizini
cd /etc/netdata

# Ana konfigürasyon
nano netdata.conf

Temel ayarlar:

[global]
    # Veri saklama süresi (saniye - 3600 = 1 saat)
    history = 3600
    # Web arayüzü portu
    port = 19999
    # Sadece localhost veya belirli IP'den erişim
    bind to = 127.0.0.1

[web]
    # Kimlik doğrulama
    allow connections from = localhost 10.0.0.*

Nginx Reverse Proxy ile Güvenli Erişim

server {
    listen 443 ssl;
    server_name monitor.yourdomain.com;

    ssl_certificate /etc/letsencrypt/live/monitor.yourdomain.com/fullchain.pem;
    ssl_certificate_key /etc/letsencrypt/live/monitor.yourdomain.com/privkey.pem;

    auth_basic "Monitoring Panel";
    auth_basic_user_file /etc/nginx/.htpasswd;

    location / {
        proxy_pass http://127.0.0.1:19999;
        proxy_set_header X-Forwarded-For $proxy_add_x_forwarded_for;
    }
}

Alarm Konfigürasyonu

# Alarm şablonları
ls /usr/lib/netdata/conf.d/health.d/

# CPU kullanım alarmı özelleştirme
cp /usr/lib/netdata/conf.d/health.d/cpu.conf /etc/netdata/health.d/cpu.conf
nano /etc/netdata/health.d/cpu.conf

Email bildirimi için:

nano /etc/netdata/health_alarm_notify.conf

# SMTP ayarları
SEND_EMAIL="YES"
SENDMAIL=""
DEFAULT_RECIPIENT_EMAIL="admin@yourdomain.com"
EMAIL_SENDER="netdata@yourdomain.com"

---

Zabbix: Kurumsal Monitoring Çözümü

Zabbix, büyük altyapılar için tasarlanmış enterprise-grade bir monitoring platformudur. Çok sunuculu izleme, karmaşık alarm kuralları ve SLA raporlaması için idealdir.

Zabbix Mimarisi

• Zabbix Server: Merkezi veri toplama ve alarm motoru
• Zabbix Agent: İzlenecek sunuculara kurulur
• Zabbix Web: PHP tabanlı web arayüzü
• Veritabanı: MySQL/MariaDB veya PostgreSQL

Zabbix Server Kurulumu (Ubuntu 22.04)

# Zabbix repository ekle
wget https://repo.zabbix.com/zabbix/7.0/ubuntu/pool/main/z/zabbix-release/zabbix-release_latest_7.0+ubuntu22.04_all.deb
dpkg -i zabbix-release_latest_7.0+ubuntu22.04_all.deb
apt update

# Zabbix server, frontend ve agent kur
apt install -y zabbix-server-mysql zabbix-frontend-php zabbix-apache-conf zabbix-sql-scripts zabbix-agent

# MySQL/MariaDB kur
apt install -y mariadb-server

Veritabanı Yapılandırması

# MariaDB servisini başlat
systemctl start mariadb
mysql_secure_installation

# Zabbix veritabanı oluştur
mysql -u root -p

CREATE DATABASE zabbix CHARACTER SET utf8mb4 COLLATE utf8mb4_bin;
CREATE USER 'zabbix'@'localhost' IDENTIFIED BY 'GucluSifre123!';
GRANT ALL PRIVILEGES ON zabbix.* TO 'zabbix'@'localhost';
FLUSH PRIVILEGES;
EXIT;

# Zabbix şemasını import et
zcat /usr/share/zabbix-sql-scripts/mysql/server.sql.gz | mysql --default-character-set=utf8mb4 -u zabbix -p zabbix

Zabbix Server Konfigürasyonu

nano /etc/zabbix/zabbix_server.conf

DBHost=localhost
DBName=zabbix
DBUser=zabbix
DBPassword=GucluSifre123!

# Log dosyası
LogFile=/var/log/zabbix/zabbix_server.log
LogFileSize=10

# Cache boyutları (RAM miktarına göre ayarlayın)
CacheSize=256M
HistoryCacheSize=128M
TrendCacheSize=64M

Servisleri Başlatma

systemctl restart zabbix-server zabbix-agent apache2
systemctl enable zabbix-server zabbix-agent apache2

Web arayüzüne erişim: http://SUNUCU_IP/zabbix
Varsayılan giriş: Admin / zabbix

Zabbix Agent Kurulumu (İzlenecek Sunuculara)

# Her izlenecek sunucuya agent kurun
apt install -y zabbix-agent  # Ubuntu/Debian

# Agent konfigürasyonu
nano /etc/zabbix/zabbix_agentd.conf

Server=ZABBIX_SERVER_IP
ServerActive=ZABBIX_SERVER_IP
Hostname=web-server-01

# Custom monitoring için user parameters
UnsafeUserParameters=1

Önemli Zabbix Template'leri

Zabbix, hazır template'lerle hızlı yapılandırma sağlar:

• Linux by Zabbix agent: CPU, RAM, disk, ağ
• MySQL by Zabbix agent: Sorgu/saniye, bağlantı sayısı
• Nginx by HTTP: Request/saniye, hata oranları
• Docker by Zabbix agent: Container metrikleri
• Website certificate by Zabbix agent: SSL süresi takibi

---

Monitoring Araçları Karşılaştırması

Özellik	Netdata	Zabbix
Kurulum Kolaylığı	Çok Kolay	Orta
Gerçek Zamanlı	Evet (1 saniye)	Evet (custom)
Çok Sunucu	Ücretli	Evet (ücretsiz)
Alarm	Temel	Gelişmiş
Raporlama	Sınırlı	Kapsamlı
Kaynak Kullanımı	Düşük	Orta-Yüksek
Öğrenme Eğrisi	Çok Kolay	Orta-Yüksek

---

Önerilen Mimari

Küçük altyapı (1–3 sunucu): Netdata yeterli
Orta altyapı (4–20 sunucu): Zabbix veya Netdata Cloud
Büyük altyapı (20+): Zabbix + Grafana

Buyukweb E5v4 VDS paketleri, Zabbix server için idealdir. Yüksek RAM seçenekleri sayesinde büyük monitoring altyapısı kurabilirsiniz.

---

Sonuç

Sunucu izleme, profesyonel bir altyapının vazgeçilmez parçasıdır. Netdata ile hızlıca başlayabilir, büyüdükçe Zabbix'e geçebilirsiniz. Her iki araç da open source ve ücretsizdir.

---

Ilgili Buyukweb Hizmetleri:

• E5-V2 VDS paketlerimizi inceleyin
• GPU VDS sunucu seceneklerimiz
• Tum hosting ve sunucu paketlerimiz

---

VDS Performans Optimizasyonu

VDS sunucunuzdan maksimum verimi almak icin asagidaki optimizasyonlari uygulayin.

Kernel Parametreleri

sysctl ile TCP buffer boyutlari, dosya tanimlayici limitleri ve bellek yonetimi ayarlarini optimize edin. net.core.somaxconn degerini artirarak yuksek trafik altinda daha iyi performans elde edin.

Disk I/O Optimizasyonu

NVMe SSD diskler SATA SSD'lere kiyasla 5-6 kat daha yuksek IOPS sunar. noatime mount secenegi ile gereksiz disk yazma islemlerini azaltin. I/O scheduler olarak mq-deadline kullanin.

Bellek Yonetimi

Swappiness degerini 10'a dusurerek RAM kullanımını optimize edin. OOM Killer ayarlarini yapilandirarak kritik servislerin korunmasini garantileyin.

Web Sunucu Tuning

Nginx worker_processes ve worker_connections degerlerini optimize edin. Brotli sikistirma etkinlestirin. Fastcgi cache ile PHP uygulamalarini hizlandirin.

Yedekleme Stratejisi

rsync, borgbackup veya restic ile sifrelenmis yedekler olusturun. 3-2-1 kuralini uygulayin. KVM snapshot ile anlik geri donme noktasi olusturun.

Sik Sorulan Sorular

VDS ne kadar surede kurulur?

Buyukweb VDS sunuculari otomatik provisioning ile dakikalar icerisinde kurulur.

VDS sunucuma nasil erisirim?

Linux icin SSH (port 22), Windows icin RDP (port 3389) kullanin.

Sonuc

VDS performans optimizasyonu, teknik bilgi gerektiren ama sonuclari tatmin edici bir surectir. Sunucunuzun potansiyelini tam kullanin.

VDS Sunucu Ilk Kurulum Kontrol Listesi

Yeni bir VDS sunucu aldiktan sonra yapmaniz gereken ilk islemler:

1. Sistem Guncellemesi

Isletim sistemini ve tum paketleri guncelleyin. Bu bilinen guvenlik aciklarini kapatir.

2. Yeni Kullanici Olusturma

Root disinda yonetici kullanici olusturun ve sudo yetkisi verin.

3. SSH Guvenligi

SSH portunu degistirin, parola ile girisi kapatin, anahtar tabanli dogrulamaya gecin. fail2ban kurun.

4. Guvenlik Duvari

UFW veya firewalld ile sadece gerekli portlari acin.

5. Zaman Senkronizasyonu

NTP ile sunucu saatini senkronize edin.

6. Yedekleme Ayarlari

Otomatik yedekleme yapilandirin. Uzak sunucuya yedek gondermeyi unutmayin.

7. Monitoring

Netdata veya benzeri izleme araci kurun. Alarm esiklerini tanimlayin.

E5-V4 vs E5-V2 Performans Farki

E5-V4 islemciler E5-V2'ye kiyasla:

• %30-40 daha yuksek tek cekirdek performansi
• DDR4 RAM destegi (DDR3'e kiyasla %50 daha yuksek bant genisligi)
• Gelismis AVX2 komut seti destegi
• Daha dusuk guc tuketimi

Uretim ortamlari ve yuksek performans gerektiren uygulamalar icin E5-V4 kesinlikle oneriyoruz.

Profesyonel Hosting icin Onemli Kriterler

Veri Merkezi Kalitesi

Veri merkezinin tier seviyesi, sunucu barindirma kalitesini dogrudan etkiler. Tier 3 veri merkezleri yedekli guc, soğutma ve ag altyapisi ile %99.982 uptime garantisi sunar. Buyukweb'in Bursa Pendc Tier 3 veri merkezi bu standartlari karsilamaktadir.

Teknik Destek Kalitesi

7/24 ulasılabilir, Turkce ve teknik bilgi sahibi destek ekibi hosting hizmetinin vazgecilmez parcasidir. E-posta, canli destek ve telefon kanallarindan hizli yanit almak ozellikle is surekliligi acisından kritiktir.

Olceklenebilirlik

Isletmeniz buyudukce hosting ihtiyaclariniz da degisir. Paylasimli hostingten VDS'e, VDS'den dedicated sunucuya sorunsuz gecis yapabilmek uzun vadeli planlamaniz icin onemlidir. Buyukweb tum bu gecis sureclerini ucretsiz olarak yonetir.

Yedekleme ve Felaket Kurtarma

Gunluk otomatik yedekleme, tek tikla geri yukleme ve uzak yedekleme secenekleri veri guvenliginiz icin sart. JetBackup ile profesyonel yedekleme cozumu tum Buyukweb hosting paketlerinde standarttir.

Guvenlik Katmanlari

SSL sertifikasi, WAF korumasi, malware tarama, DDoS korumasi ve guvenlik duvari - tum bu katmanlar birlikte calisiarak web sitenizi korur. Buyukweb bu guvenliklerin hepsini standart olarak sunar.