phpMyAdmin Kurulumu ve Veritabanı Yönetimi

phpMyAdmin, MySQL ve MariaDB veritabanlarını web arayüzü üzerinden yönetmek için en yaygın kullanılan araçtır. cPanel hosting paketlerinde genellikle hazır gelir.

Kurulum (Ubuntu/Debian)

apt update
apt install phpmyadmin

# Kurulum sırasında:
# 1. Web server: apache2 seçin
# 2. dbconfig-common: Yes
# 3. phpMyAdmin şifresi belirleyin

# Apache yapılandırması
echo 'Include /etc/phpmyadmin/apache.conf' >> /etc/apache2/apache2.conf
systemctl reload apache2

# Adres: http://sunucu-ip/phpmyadmin

Nginx ile phpMyAdmin

server {
    listen 80;
    server_name phpmyadmin.sitem.com;

    root /usr/share/phpmyadmin;
    index index.php;

    location / {
        try_files $uri $uri/ =404;
    }

    location ~ \.php$ {
        fastcgi_pass unix:/run/php/php8.2-fpm.sock;
        fastcgi_index index.php;
        fastcgi_param SCRIPT_FILENAME $document_root$fastcgi_script_name;
        include fastcgi_params;
    }

    # Hassas dizinleri engelle
    location ~ ^/(libraries|setup|templates)/ {
        deny all;
    }
}

Güvenlik Yapılandırması

1. Erişim Kısıtlama (.htaccess):

# /usr/share/phpmyadmin/.htaccess
AuthType Basic
AuthName "phpMyAdmin Access"
AuthUserFile /etc/phpmyadmin/.htpasswd
Require valid-user

# Ek olarak IP kısıtlama
Order Deny,Allow
Deny from all
Allow from 192.168.1.0/24

# Şifreli kullanıcı oluştur
htpasswd -c /etc/phpmyadmin/.htpasswd admin

2. URL Değiştirme:

# Varsayılan /phpmyadmin yerine özel URL
# Nginx'te root direktifini değiştirin:
# /usr/share/phpmyadmin → /gizli-db-yonetim

# Sembolik link
ln -s /usr/share/phpmyadmin /var/www/html/gizli-db-panel

3. config.inc.php Güvenlik Ayarları:

# /etc/phpmyadmin/config.inc.php

// Giriş türü (cookie önerilen)
$cfg['Servers'][$i]['auth_type'] = 'cookie';

// Blowfish secret (32+ karakter)
$cfg['blowfish_secret'] = 'cok-uzun-ve-rastgele-bir-anahtar-buraya';

// Session token
$cfg['LoginCookieValidity'] = 1440;  // 24 saat

// Root girişini kapat
$cfg['Servers'][$i]['AllowRoot'] = false;

// Maksimum login denemesi
$cfg['Servers'][$i]['AllowDeny']['order'] = 'deny,allow';
$cfg['Servers'][$i]['AllowDeny']['rules'] = ['deny %'];

phpMyAdmin Temel İşlemler

Veritabanı Oluşturma:

1. Sol panel → "New" tıklayın
2. Veritabanı adı girin
3. Collation: utf8mb4_unicode_ci seçin
4. Create tıklayın

Tablo Oluşturma:

1. Veritabanı seçin
2. "Create table" tıklayın
3. Sütun isim, tip, uzunluk, null/not null, default değer girin
4. Primary key, index ayarları yapın

Import (Yükleme):

Sol panelden veritabanı seçin → Import sekmesi
- SQL dosyası seçin (max 128MB varsayılan)
- Karakter seti: utf-8
- Import tıklayın

Büyük dosyalar için:

# php.ini ayarları
upload_max_filesize = 256M
post_max_size = 256M
max_execution_time = 300
memory_limit = 512M

Export (Dışa Aktarma):

Veritabanı seçin → Export
- Quick: Sadece veri
- Custom: Yapı + veri, belirli tablolar, sıkıştırma
- Format: SQL (önerilen), CSV, Excel

Tablo Optimizasyonu:

-- phpMyAdmin'de veya CLI'de
OPTIMIZE TABLE yazilar;
ANALYZE TABLE yazilar;
REPAIR TABLE yazilar;

-- Toplu optimizasyon
mysqlcheck -u root -p --optimize sitem_db

Kullanıcı ve Yetki Yönetimi

phpMyAdmin'de kullanıcı yönetimi:

1. User accounts sekmesi
2. "Add user account" tıklayın
3. Kullanıcı adı, host (%=hepsi, localhost=sadece lokal), şifre girin
4. Global privileges: SELECT, INSERT, UPDATE, DELETE (web uygulaması için)
5. Database-specific privileges: Sadece gerekli veritabanı için

-- Veya SQL ile
CREATE USER 'webkullanici'@'localhost' IDENTIFIED BY 'sifre';
GRANT SELECT, INSERT, UPDATE, DELETE ON sitem_db.* TO 'webkullanici'@'localhost';
FLUSH PRIVILEGES;

Güncelleme

# apt ile güncelleme
apt update && apt upgrade phpmyadmin

# phpMyAdmin'in güncel mi kontrol
# Sol altta versiyon görünür
# https://www.phpmyadmin.net/ adresinden son sürümü kontrol edin

Sorun Giderme

# "Cannot start session" hatası
chmod 777 /var/lib/phpmyadmin/tmp

# Giriş yapılamıyor
# MySQL root şifresini sıfırla:
mysql -u root -e "ALTER USER 'root'@'localhost' IDENTIFIED BY 'yeni_sifre';"

# Beyaz sayfa
tail -f /var/log/apache2/error.log | grep phpmyadmin

Büyükweb cPanel hosting paketlerinde phpMyAdmin önceden yapılandırılmış şekilde gelir. Ayrıca cPanel'in yerleşik veritabanı yönetim araçları da mevcuttur.

---

Veritabani Performans Optimizasyonu

Veritabani web uygulamalarinin kalbidir.

MySQL/MariaDB Tuning

innodb_buffer_pool_size'i RAM'in %60-70'ine ayarlayin. slow_query_log ile yavas sorgulari tespit edin. max_connections optimize edin.

Indeksleme

WHERE, JOIN, ORDER BY sutunlarina indeks ekleyin. EXPLAIN ile sorgu planlari analiz edin. Composite index kullanin.

Baglanti Havuzu

ProxySQL ile gelismis baglanti yonetimi. Connection pooling ile maliyet azaltma. Persistent connections kullanin.

Replikasyon

Master-Slave ile okuma yukunu dagitin. Galera Cluster ile multi-master yuksek erisilebilirlik. Semi-senkron replikasyon degerlendirin.

Yedekleme

mysqldump mantiksal, xtrabackup fiziksel yedek. Binary log ile point-in-time recovery. Incremental yedekleme ile tasarruf.

Sik Sorulan Sorular

MySQL mi PostgreSQL mi?

MySQL cogu web uygulamasi ile uyumlu. PostgreSQL gelismis veri tipleri ve JSON icin ideal. CMS'ler genelde MySQL kullanir.

Veritabanim buyudu ne yapmaliyim?

Gereksiz verileri temizleyin, tablo optimize edin, arsivleme yapin, partitioning kullanin.

Ne siklikla yedek almaliyim?

Kritik veritabanlari saatlik, standart siteler gunluk. Buyuk degisikliklerden once manuel yedek.

Sonuc

Veritabani optimizasyonu uygulama performansini dogrudan etkiler. Indeksleme, tuning ve yedekleme ile veri katmaninizi guclendirin.

Veritabani Boyut Yonetimi

Buyuk Tablolar icin Stratejiler

• Partitioning: Tarihe gore tablolari bolumlendirin. Sorgu performansi artar.
• Arsivleme: Eski verileri arsiv tablolarina tasiyin.
• Sikistirma: InnoDB sikistirmasi ile disk kullanimini %50-75 azaltin.

WordPress Veritabani Optimizasyonu

• wp_options autoload: Gereksiz autoload kayitlari temizleyin.
• Post revisions: wp-config.php'de WP_POST_REVISIONS sinirlayin.
• Transient veriler: Suresi dolmus verileri duzenli temizleyin.
• Spam yorumlar: Toplu silin.

Veritabani Guvenlik

• Varsayilan portu degistirin
• Uygulama bazli kullanici olusturun
• Minimum gerekli yetki verin
• SSL ile baglanti sifreleyin
• Duzenli guvenlik taramasi yapin

Turkiye'de Hosting Sektoru 2025-2026

Sektorel Trendler

Turkiye hosting pazari hizla buyumektedir. E-ticaretin genislemesi, dijitallesme calismalarI ve uzaktan calisma trendi hosting talebini artirmaktadir. NVMe SSD, HTTP/3 ve edge computing gibi teknolojiler hosting performansini yeni seviyelere tasimaktadir.

Dikkat Edilmesi Gerekenler

Hosting sektoru rekabetci bir pazardir. Dusuk fiyat vaat eden ancak altyapı kalitesinden odun veren firmalardan kacinin. Gizli maliyet, yenileme fiyat artisi ve yetersiz destek en sik karsilasilan sorunlardir.

Hosting Firmasi Secim Kriterleri

1. Veri merkezi lokasyonu: Turkiye'de veri merkezi olan firmalari tercih edin
2. Uptime garantisi: Minimum %99.5, ideal %99.8+
3. Teknik destek: 7/24 Turkce destek zorunlu
4. Guvenlik: DDoS korumasi, SSL, WAF dahil olmali
5. Yedekleme: Gunluk otomatik yedekleme olmali
6. Olceklenebilirlik: Ihtiyac artiginda kolayca yukseltme yapilabilmeli
7. Musteri yorumlari: Gercek kullanici deneyimlerini arastirin

Buyukweb 2009'dan beri bu kriterlerin tumunu karsilayarak 5.200+ musteriye guvenilir hosting hizmeti sunmaktadir. Sorulariniz icin 0850 302 60 70 numarasini arayabilir veya destek@buyukweb.com adresine yazabilirsiniz.

Sik Yapilan Hosting Hatalari

Hosting secimi ve yonetiminde en sik karsilasilan hatalar:

1. Sadece Fiyata Bakmak

En ucuz hosting her zaman en iyi secim degildir. Performans, guvenlik ve destek kalitesi fiyattan daha onemlidir. Dusuk maliyetli hostinglerde yenileme fiyatlari genellikle cok daha yuksektir.

2. Yedekleme Almamak

Otomatik yedekleme olsa bile, onemli degisikliklerden once manuel yedek almak hayati onem tasir. Yedeklerin geri yuklenebilirligini test etmeyen sirketler veri kaybi yasadiginda ciddi sorunlarla karsilasir.

3. Guncellemeleri Ertelemek

WordPress, eklentiler ve isletim sistemi guncellemelerini ertelemek guvenlik aciklarına davetiye cikarir. Otomatik guvenlik guncellemeleri yapilandirmak en temel onlemdir.

4. SSL Kullanmamak

Hala SSL sertifikasi olmayan web siteleri mevcut. SSL olmadan Google siralama duser, ziyaretci guveni azalir ve veri guvenligi tehlikeye girer. Ucretsiz Let's Encrypt sertifikasi bile yeterlidir.

5. Kaynak Planlamasi Yapmamak

Trafik artisina hazirliksiz yakalanmak, sitenizin cokmesine neden olabilir. Trafik trendlerini izleyin ve ihtiyac halinde kaynakları zamaninda artirin.

Baslangic Rehberi: Ilk Adimlar

Bu konuda yeniyseniz, asagidaki adimlarla baslayabilirsiniz:

Adim 1: Ihtiyac Analizi

Projenizin gereksinimlerini belirleyin. Trafik beklentisi, disk alani ihtiyaci, veritabani boyutu ve ozel yazilim gereksinimleri listenizin basinda olmalidir.

Adim 2: Uygun Hizmet Secimi

Ihtiyaciniza gore paylasimli hosting, VDS veya dedicated sunucu secin. Buyukweb.com uzerinden paketleri karsilastirabilirsiniz.

Adim 3: Kurulum ve Yapilandirma

Hosting paketinizi aldiktan sonra domain yonlendirmesi, SSL kurulumu ve uygulama kurulumunu yapin. cPanel ve Plesk ile bu islemler oldukca kolaydir.

Adim 4: Guvenlik Onlemleri

SSL sertifikasi, guclu sifre politikasi, duzenli yedekleme ve guvenlik guncellemelerini ilk gunden uygulayin.

Adim 5: Izleme ve Bakım

Duzenli yedekleme kontrolu, performans izleme ve guvenlik taramasi ile sunucunuzun sagligini koruyun.

Bu adimlarda herhangi bir noktada takilirtsaniz Buyukweb teknik destek ekibi size yardimci olacaktir. Ucretsiz danismanlik icin bize ulasin.