VDS Sunucu Yedekleme Stratejileri: rsync ve Borgbackup

"Yedekleme yapmayan, bir gün pişman olacak" kuralı sunucu yönetiminin altın ilkesidir. Bu rehberde VDS sunucular için kapsamlı yedekleme stratejilerini, rsync ve Borgbackup araçlarını ve otomatik yedekleme kurulumunu anlatıyoruz.

---

3-2-1 Yedekleme Kuralı

Profesyonel yedekleme stratejisinin temeli:

• 3 kopya veri (1 orijinal + 2 yedek)
• 2 farklı medya türü (disk + bulut)
• 1 off-site kopya (farklı fiziksel lokasyon)

---

rsync ile Temel Yedekleme

rsync, değişen dosyaları senkronize eden son derece verimli bir araçtır.

Temel rsync Kullanımı

# Temel sözdizimi
rsync [seçenekler] KAYNAK HEDEF

# Yerel kopyalama
rsync -av /var/www/ /backup/www/

# Uzak sunucuya
rsync -av -e ssh /var/www/ user@backup-server:/backup/www/

# Uzaktan çekme
rsync -av -e ssh user@web-server:/var/www/ /local/backup/

rsync Seçenekleri

Seçenek	Açıklama
-a	Archive: -rlptgoD kısa yolu
-v	Verbose: İşlemleri göster
-z	Compression: Sıkıştırarak transfer
-P	Progress + Partial: İlerleme ve devam et
--delete	Kaynakta olmayan dosyaları hedeften sil
--exclude	Belirtilen dosyaları atla
--dry-run	Test modu: Değişiklik yapmaz
--bwlimit	Bant genişliği sınırla (KB/s)

Incremental Yedekleme (Hard Link)

rsync ile tam snapshot yedeklemesi oluşturabilirsiniz:

#!/bin/bash
# /opt/backup-rsync.sh

BACKUP_DIR="/backup/snapshots"
SOURCE="/var/www /etc /home"
DATE=$(date +%Y-%m-%d_%H-%M)

# Önceki yedeği baz al (hard link)
rsync -av --delete   --link-dest="$BACKUP_DIR/latest"   $SOURCE   "$BACKUP_DIR/$DATE/"

# latest symlink güncelle
ln -snf "$BACKUP_DIR/$DATE" "$BACKUP_DIR/latest"

echo "Yedekleme tamamlandı: $BACKUP_DIR/$DATE"

---

Borgbackup: Deduplicated Yedekleme

Borgbackup, deduplication (tekrarlanan veriyi bir kez saklama) özelliğiyle son derece disk tasarruflu bir yedekleme aracıdır.

Borgbackup Kurulumu

# Ubuntu/Debian
apt install -y borgbackup

# AlmaLinux/CentOS
dnf install -y borgbackup

Repository Başlatma

# Yerel repository
borg init --encryption=repokey /backup/borg-repo

# Uzak sunucuda repository (SSH)
borg init --encryption=repokey user@backup-server:/backup/borg-repo

# Şifreleme türleri:
# none: Şifreleme yok (güvenli değil)
# repokey: Anahtar repo içinde, şifre gerekli
# keyfile: Anahtar ayrı dosyada, çok güvenli

Yedek Oluşturma

# Yedek al
borg create   --verbose   --filter AME   --list   --stats   --show-rc   --compression lz4   --exclude-caches   --exclude '/home/*/.cache/*'   --exclude '/var/tmp/*'   /backup/borg-repo::'{hostname}-{now}'   /var/www   /etc   /home

# Yedekleri listele
borg list /backup/borg-repo

# Belirli yedeğin içeriği
borg list /backup/borg-repo::YEDEK-ADI

Yedekten Geri Yükleme

# Tüm yedek
borg extract /backup/borg-repo::YEDEK-ADI

# Belirli dosya/dizin
borg extract /backup/borg-repo::YEDEK-ADI var/www/html/index.php

# Farklı konuma geri yükleme
cd /tmp/restore
borg extract /backup/borg-repo::YEDEK-ADI

# Mount et (inceleme için)
mkdir /mnt/borg
borg mount /backup/borg-repo::YEDEK-ADI /mnt/borg
ls /mnt/borg
borg umount /mnt/borg

Eski Yedekleri Temizleme (Pruning)

borg prune   --list   --glob-archives '{hostname}-*'   --show-rc   --keep-daily 7   --keep-weekly 4   --keep-monthly 6   /backup/borg-repo

# Tutma politikası:
# Son 7 günlük yedek
# Son 4 haftalık yedek
# Son 6 aylık yedek

---

Otomatik Yedekleme Scripti

#!/bin/bash
# /opt/borg-backup.sh

# Konfigürasyon
export BORG_REPO='/backup/borg-repo'
export BORG_PASSPHRASE='GucluBorgSifresi123!'

LOG_FILE='/var/log/borg-backup.log'

# Log fonksiyonu
log() {
    echo "$(date '+%Y-%m-%d %H:%M:%S') - $1" | tee -a "$LOG_FILE"
}

log "=== Yedekleme başladı ==="

# MySQL dump
log "MySQL dump alınıyor..."
mysqldump --all-databases --single-transaction   > /tmp/mysql-backup-$(date +%Y%m%d).sql

# Yedek oluştur
log "Borg archive oluşturuluyor..."
borg create   --verbose   --filter AME   --list   --stats   --show-rc   --compression lz4   --exclude-caches   "$BORG_REPO::$(hostname)-$(date +%Y%m%d-%H%M%S)"   /var/www   /etc   /home   /tmp/mysql-backup-*.sql

BACKUP_EXIT=$?

# Eski yedekleri temizle
log "Eski yedekler temizleniyor..."
borg prune   --list   --glob-archives "$(hostname)-*"   --show-rc   --keep-daily 7   --keep-weekly 4   --keep-monthly 3   "$BORG_REPO"

PRUNE_EXIT=$?

# Geçici dosyaları sil
rm -f /tmp/mysql-backup-*.sql

# Sonuç
if [ $BACKUP_EXIT -eq 0 ] && [ $PRUNE_EXIT -eq 0 ]; then
    log "=== Yedekleme BAŞARILI ==="
else
    log "=== Yedekleme HATA! backup=$BACKUP_EXIT prune=$PRUNE_EXIT ==="
    # E-posta bildirimi
    echo "VDS yedekleme hatası!" | mail -s "BACKUP ERROR" admin@yourdomain.com
fi

Cron ile Otomasyona Bağlama

chmod +x /opt/borg-backup.sh

# Her gece 02:00'de çalıştır
crontab -e
0 2 * * * /opt/borg-backup.sh

---

Veritabanı Yedekleme

MySQL/MariaDB

# Tüm veritabanları
mysqldump --all-databases --single-transaction --quick   -u root -p > /backup/mysql-full-$(date +%Y%m%d).sql

# Belirli veritabanı
mysqldump -u root -p veritabani_adi > /backup/db-$(date +%Y%m%d).sql

# Sıkıştırılmış
mysqldump -u root -p veritabani_adi | gzip > /backup/db-$(date +%Y%m%d).sql.gz

PostgreSQL

# pg_dump
sudo -u postgres pg_dump veritabani_adi > /backup/pgsql-$(date +%Y%m%d).sql

# Tüm veritabanları
sudo -u postgres pg_dumpall > /backup/pgsql-all-$(date +%Y%m%d).sql

---

Bulut Yedekleme Entegrasyonu

rclone ile S3/Backblaze B2

# rclone kur
curl https://rclone.org/install.sh | sudo bash

# Yapılandır (interaktif)
rclone config

# Yerel yedekleri buluta gönder
rclone sync /backup/ remote:my-backups/ --progress

# Cron ile otomatik
0 4 * * * rclone sync /backup/ remote:my-backups/ >> /var/log/rclone.log 2>&1

---

Yedek Test Prosedürü

Yedek almak yetmez - test edin!

# Aylık yedek test süreci
# 1. Test ortamı oluştur
# 2. Yedekten geri yükle
# 3. Servislerin çalışıp çalışmadığını kontrol et
# 4. Veri bütünlüğünü doğrula
# 5. Sonucu raporla

# Borg bütünlük kontrolü
borg check --verbose /backup/borg-repo

---

Sonuç

Buyukweb E5v4 VDS ve E5v2 VDS sunucularınız için önerilen yedekleme stratejisi:

1. Günlük: Borgbackup ile /var/www, /etc, veritabanı
2. Haftalık: Tam sistem snapshot
3. Aylık: Uzak sunucuya veya buluta kopyalama
4. Her yedekten sonra: Otomatik bütünlük kontrolü

---

Ilgili Buyukweb Hizmetleri:

• GPU VDS sunucu seceneklerimiz
• E5-V4 VDS paketlerimizi inceleyin
• Tum hosting ve sunucu paketlerimiz

---

VDS Performans Optimizasyonu

VDS sunucunuzdan maksimum verimi almak icin asagidaki optimizasyonlari uygulayin.

Kernel Parametreleri

sysctl ile TCP buffer boyutlari, dosya tanimlayici limitleri ve bellek yonetimi ayarlarini optimize edin. net.core.somaxconn degerini artirarak yuksek trafik altinda daha iyi performans elde edin.

Disk I/O Optimizasyonu

NVMe SSD diskler SATA SSD'lere kiyasla 5-6 kat daha yuksek IOPS sunar. noatime mount secenegi ile gereksiz disk yazma islemlerini azaltin. I/O scheduler olarak mq-deadline kullanin.

Bellek Yonetimi

Swappiness degerini 10'a dusurerek RAM kullanımını optimize edin. OOM Killer ayarlarini yapilandirarak kritik servislerin korunmasini garantileyin.

Web Sunucu Tuning

Nginx worker_processes ve worker_connections degerlerini optimize edin. Brotli sikistirma etkinlestirin. Fastcgi cache ile PHP uygulamalarini hizlandirin.

Yedekleme Stratejisi

rsync, borgbackup veya restic ile sifrelenmis yedekler olusturun. 3-2-1 kuralini uygulayin. KVM snapshot ile anlik geri donme noktasi olusturun.

Sik Sorulan Sorular

VDS ne kadar surede kurulur?

Buyukweb VDS sunuculari otomatik provisioning ile dakikalar icerisinde kurulur.

VDS sunucuma nasil erisirim?

Linux icin SSH (port 22), Windows icin RDP (port 3389) kullanin.

Sonuc

VDS performans optimizasyonu, teknik bilgi gerektiren ama sonuclari tatmin edici bir surectir. Sunucunuzun potansiyelini tam kullanin.

VDS Sunucu Ilk Kurulum Kontrol Listesi

Yeni bir VDS sunucu aldiktan sonra yapmaniz gereken ilk islemler:

1. Sistem Guncellemesi

Isletim sistemini ve tum paketleri guncelleyin. Bu bilinen guvenlik aciklarini kapatir.

2. Yeni Kullanici Olusturma

Root disinda yonetici kullanici olusturun ve sudo yetkisi verin.

3. SSH Guvenligi

SSH portunu degistirin, parola ile girisi kapatin, anahtar tabanli dogrulamaya gecin. fail2ban kurun.

4. Guvenlik Duvari

UFW veya firewalld ile sadece gerekli portlari acin.

5. Zaman Senkronizasyonu

NTP ile sunucu saatini senkronize edin.

6. Yedekleme Ayarlari

Otomatik yedekleme yapilandirin. Uzak sunucuya yedek gondermeyi unutmayin.

7. Monitoring

Netdata veya benzeri izleme araci kurun. Alarm esiklerini tanimlayin.

E5-V4 vs E5-V2 Performans Farki

E5-V4 islemciler E5-V2'ye kiyasla:

• %30-40 daha yuksek tek cekirdek performansi
• DDR4 RAM destegi (DDR3'e kiyasla %50 daha yuksek bant genisligi)
• Gelismis AVX2 komut seti destegi
• Daha dusuk guc tuketimi

Uretim ortamlari ve yuksek performans gerektiren uygulamalar icin E5-V4 kesinlikle oneriyoruz.

Profesyonel Hosting icin Onemli Kriterler

Veri Merkezi Kalitesi

Veri merkezinin tier seviyesi, sunucu barindirma kalitesini dogrudan etkiler. Tier 3 veri merkezleri yedekli guc, soğutma ve ag altyapisi ile %99.982 uptime garantisi sunar. Buyukweb'in Bursa Pendc Tier 3 veri merkezi bu standartlari karsilamaktadir.

Teknik Destek Kalitesi

7/24 ulasılabilir, Turkce ve teknik bilgi sahibi destek ekibi hosting hizmetinin vazgecilmez parcasidir. E-posta, canli destek ve telefon kanallarindan hizli yanit almak ozellikle is surekliligi acisından kritiktir.

Olceklenebilirlik

Isletmeniz buyudukce hosting ihtiyaclariniz da degisir. Paylasimli hostingten VDS'e, VDS'den dedicated sunucuya sorunsuz gecis yapabilmek uzun vadeli planlamaniz icin onemlidir. Buyukweb tum bu gecis sureclerini ucretsiz olarak yonetir.

Yedekleme ve Felaket Kurtarma

Gunluk otomatik yedekleme, tek tikla geri yukleme ve uzak yedekleme secenekleri veri guvenliginiz icin sart. JetBackup ile profesyonel yedekleme cozumu tum Buyukweb hosting paketlerinde standarttir.

Guvenlik Katmanlari

SSL sertifikasi, WAF korumasi, malware tarama, DDoS korumasi ve guvenlik duvari - tum bu katmanlar birlikte calisiarak web sitenizi korur. Buyukweb bu guvenliklerin hepsini standart olarak sunar.