MariaDB 11 vs MySQL 8.4: 2026'da Hangisi?

MariaDB 11 vs MySQL 8.4: 2026'da Hangisi?

Veritabanı motoru seçimi, bir projenin en erken ve en kalıcı kararlarından biridir. Uygulama büyüdükçe motor değiştirmek; şema uyumluluğu, sorgu davranış farkları ve replikasyon topolojisi yüzünden ciddi bir mühendislik yüküne dönüşür. 2026 itibarıyla masada iki olgun seçenek var: MariaDB 11 serisi ve MySQL 8.4 LTS sürümü. İkisi de aynı kökten (MySQL'in orijinal kod tabanından) geliyor, komut satırı davranışları büyük ölçüde örtüşüyor, ama motor içi mimariden lisanslamaya kadar birçok noktada yollar ayrılmış durumda.

Bu yazıda iki motoru; sürüm döngüsü, lisans modeli, performans karakteristiği, özellik seti, uyumluluk riskleri ve pratik kurulum/optimizasyon açısından karşılaştırıyoruz. Amaç "hangisi mutlak olarak daha iyi" sorusuna değil, "hangi senaryoda hangisi mantıklı" sorusuna somut bir cevap vermek.

MariaDB ve MySQL'in 2026 İtibarıyla Durumu

MariaDB, MySQL'in orijinal geliştiricilerinden bir grup tarafından çatallanarak (fork) oluşturuldu ve kendi bağımsız sürüm numaralandırmasını benimsedi. 11.x serisi, kısa döngülü (short-term) sürümlerin yanında uzun destekli (LTS) dallara da sahip; pratikte üretim ortamlarında LTS etiketli 11.4 gibi sürümler tercih ediliyor.

MySQL tarafında ise 8.x serisi artık büyük sürüm numarası değişmeden ilerleyen bir modelde çalışıyor; 8.4, 8.0 hattının uzun destekli (LTS) devamı niteliğinde ve önceki ara sürümlerde eklenen özellikleri konsolide ediyor.

İki proje de aktif geliştiriliyor, güvenlik yamaları düzenli çıkıyor ve her ikisi de büyük ölçekli üretim ortamlarında (e-ticaret, SaaS, içerik yönetim sistemleri) yaygın olarak kullanılıyor. Yani "biri terk edildi, diğeri kazandı" gibi bir tablo yok — asıl fark, projelerin önceliklendirme felsefesinde.

Büyükweb notu: VDS ortamlarımızda kurulum panelden hazır bir işletim sistemi şablonu seçilerek yapılır; ardından size ait root erişimle sunucuya istediğiniz veritabanı motorunu (MariaDB veya MySQL, dilediğiniz sürüm) paket yöneticisi üzerinden kendiniz kurup yapılandırabilirsiniz. Motor seçimi tamamen sizin kontrolünüzdedir.

Lisanslama ve Topluluk Farkları

Bu, çoğu teknik karşılaştırmada göz ardı edilen ama kurumsal kararlarda kritik olan bir başlık.

• MariaDB: Tamamen GPL v2 lisansı altında dağıtılır, tek bir açık kaynak dalı vardır. Depolama motoru ve özellik geliştirmeleri topluluk katkılarıyla ilerler.
• MySQL: Çift lisans modeliyle dağıtılır — topluluk sürümü (Community Edition) GPL altında ücretsizdir, ancak kurumsal özellikler (gelişmiş denetim, şifreleme eklentileri, bazı yedekleme araçları) ticari lisanslı Enterprise sürümde sunulur.

Pratikte çoğu küçük ve orta ölçekli proje topluluk sürümlerini kullandığı için bu fark günlük operasyonda hissedilmez. Ama büyük kurumsal sözleşmelerde destek anlaşması, denetim gereksinimleri veya belirli eklenti ihtiyaçları varsa lisans modeli karar noktası olabilir.

Performans Karşılaştırması: Depolama Motoru ve Sorgu Davranışı

Her iki sistem de varsayılan depolama motoru olarak InnoDB'yi kullanır, dolayısıyla temel B-tree indeks yapısı, satır kilitleme mekanizması ve ACID uyumluluğu benzerdir. Ancak motor içi optimizasyonlarda farklılaşma var:

Özellik	MariaDB 11	MySQL 8.4
Varsayılan depolama motoru	InnoDB	InnoDB
Alternatif depolama motorları	Aria, ColumnStore, MyRocks (opsiyonel)	InnoDB odaklı, alternatifler sınırlı
Paralel sorgu / thread pool	Yerleşik thread pool desteği	Bağlantı başına thread modeli (Enterprise'da ek seçenekler)
Optimizer görünürlüğü	ANALYZE ifadesiyle detaylı sorgu planı analizi	EXPLAIN ANALYZE ile benzer analiz
Alt sorgu optimizasyonu	Erken optimizasyon geleneği (semi-join, subquery cache)	Sürekli iyileştirilen maliyet tabanlı optimizer
Sıkıştırma seçenekleri	InnoDB + Aria sıkıştırma	InnoDB sayfa sıkıştırma

Ham sayısal benchmark'lar iş yüküne göre yer değiştirir: yoğun yazma ağırlıklı iş yüklerinde MariaDB'nin thread pool mimarisi bağlantı yoğunluğu yüksek senaryolarda avantaj sağlayabilir; karmaşık analitik sorgularda ise MySQL'in optimizer geliştirmeleri (özellikle histogram tabanlı istatistikler ve iyileştirilmiş hash join desteği) öne çıkabilir. Gerçekçi olan şudur: küçük ve orta ölçekli bir web uygulaması için (blog, e-ticaret, kurumsal site) iki motor arasındaki fark, doğru indeksleme ve sorgu tasarımının yanında ikincil kalır.

Sorgu optimizasyonu konusuna daha derinlemesine bakmak isterseniz MySQL Veritabanı Yönetimi: Sorgular ve Optimizasyon yazımızı, indeks stratejileri için MySQL Performans Optimizasyonu: Index ve Query Cache yazımızı inceleyebilirsiniz.

Özellik Farkları: JSON, Pencere Fonksiyonları, Replikasyon

Sözdizimi düzeyinde iki motor büyük ölçüde uyumlu olsa da bazı özellikler farklı şekilde uygulanmış:

JSON desteği: MySQL, JSON'u yerel bir veri tipi olarak tutar ve JSON_TABLE() gibi fonksiyonlarla ilişkisel sorgulara dönüştürebilir. MariaDB'de JSON aslında bir LONGTEXT üzerine kurulu sanal tip olarak çalışır ama fonksiyon seti (JSON_EXTRACT, JSON_VALUE vb.) çoğu senaryoda birebir uyumludur:

-- İki motorda da çalışan tipik JSON sorgusu
SELECT id, JSON_EXTRACT(ozellikler, '$.renk') AS renk
FROM urunler
WHERE JSON_EXTRACT(ozellikler, '$.stok') > 0;

Pencere fonksiyonları (window functions): Her iki motor da RANK(), ROW_NUMBER(), LAG(), LEAD() gibi fonksiyonları destekler:

SELECT
    urun_id,
    kategori,
    fiyat,
    RANK() OVER (PARTITION BY kategori ORDER BY fiyat DESC) AS fiyat_sirasi
FROM urunler;

Replikasyon: MySQL, grup replikasyonu (Group Replication) ve InnoDB Cluster ile çoklu birincil (multi-primary) topolojilere yerleşik destek sunar. MariaDB'de ise Galera Cluster entegrasyonu öne çıkar ve senkron çoklu-master replikasyon için topluluk tarafından yaygın kullanılır. Klasik master-slave (birincil-ikincil) replikasyon kurulumu ise her iki motorda da benzer mantıkla ilerler — bu konuda adım adım rehber için Veritabanı Replikasyonu: MySQL Master-Slave yazımıza bakabilirsiniz.

Kullanıcı ve yetki yönetimi: GRANT/REVOKE sözdizimi neredeyse birebir aynıdır, ancak rol tabanlı yetkilendirme (roles) MariaDB'de daha önce ve daha esnek şekilde uygulanmıştır. Detaylı kullanıcı/yetki senaryoları için MySQL/MariaDB Veritabanı Kullanıcı ve Yetki Yönetimi yazımız pratik komut örnekleri içeriyor.

Uyumluluk ve Geçiş (Migration) Senaryoları

MariaDB ile MySQL arasında geçiş genellikle "tam uyumlu" varsayımıyla başlar ve bu, küçük projelerde çoğunlukla doğrudur. Ancak dikkat edilmesi gereken noktalar var:

1. Sistem tabloları: mysql şemasındaki bazı sistem tabloları ve INFORMATION_SCHEMA görünümleri arasında sürüm bazlı küçük farklar olabilir. Otomatik yönetim araçları (ORM, migration script'leri) bu tablolara doğrudan erişiyorsa test şart.
2. Depolama motoru özel özellikleri: Eğer MariaDB'ye özgü Aria veya ColumnStore motorunu kullanıyorsanız, MySQL tarafında doğrudan karşılığı yoktur — şema yeniden tasarımı gerekir.
3. Yedek/dump formatı: mysqldump ile alınan yedekler genelde çapraz uyumludur, ama büyük veri setlerinde fiziksel yedekleme araçları (MariaDB Backup, MySQL Enterprise Backup) motora özeldir.
4. Karakter seti ve collation varsayılanları: Sürümler arasında varsayılan collation (örneğin utf8mb4_general_ci yerine daha yeni Unicode collation'ları) değişmiş olabilir; geçiş öncesi şemanızı kontrol edin.

-- Geçiş öncesi hızlı bir sürüm ve motor kontrolü
SHOW VARIABLES LIKE 'version%';
SHOW ENGINE INNODB STATUS\G

Büyükweb notu: VDS'inizde her iki motoru da paralel test edebilirsiniz — örneğin farklı portlarda çalışan iki instance kurup gerçek sorgu setinizle karşılaştırma yapmak, üretime geçmeden önce en güvenilir karar yöntemidir. Günlük otomatik yedekleme VDS paketlerimizde standart olarak sunulduğundan, test sırasında veri kaybı riski taşımadan deneme yapabilirsiniz.

Yedekleme stratejinizi bu geçiş sürecine göre planlamak isterseniz Veritabanı Yedekleme Stratejileri: Full ve Incremental yazımız hem MariaDB hem MySQL için geçerli pratik yöntemleri anlatıyor.

Güvenlik ve Yönetim Farklılıkları

Güvenlik açısından iki motor da benzer temel mekanizmaları (SSL/TLS bağlantı şifreleme, PASSWORD_EXPIRE politikaları, IP bazlı erişim kısıtlama) destekler. Farklar daha çok denetim (audit) ve şifreleme eklentilerinde ortaya çıkar:

• MySQL Enterprise, gelişmiş audit log ve anahtar yönetim eklentileri sunar (ticari lisans gerektirir).
• MariaDB, audit_log eklentisini topluluk sürümünde ücretsiz olarak sağlar — bu, denetim gereksinimi olan ama ticari lisans bütçesi olmayan projeler için pratik bir avantajdır.

Her iki motorda da en yaygın güvenlik riski motor seçiminden bağımsızdır: zayıf yapılandırılmış kullanıcı yetkileri, dışa açık 3306 portu ve parametrize edilmemiş sorgular. Bu konuda kapsamlı bir kontrol listesi için Veritabanı Güvenliği: SQL Injection ve Erişim Kontrolü yazımızı öneririz.

# my.cnf içinde temel güvenlik/erişim ayarları (her iki motor için de geçerli)
[mysqld]
bind-address = 127.0.0.1
skip-networking = 0
local-infile = 0

Hangi Senaryoda Hangisini Seçmeli?

Aşağıdaki tablo, tipik proje profillerine göre pratik bir karar özeti sunuyor:

Senaryo	Önerilen Motor	Gerekçe
WordPress / genel CMS tabanlı site	MariaDB	Çoğu yönetim panelinde varsayılan olarak gelir, geniş topluluk desteği
Kurumsal denetim/audit gereksinimi yüksek proje	MariaDB veya MySQL Enterprise	MariaDB'de audit log ücretsiz; MySQL Enterprise'da ticari araçlar var
Karmaşık analitik sorgular, büyük veri setleri	MySQL 8.4	Optimizer geliştirmeleri, histogram istatistikleri
Çoklu-master, senkron replikasyon ihtiyacı	MariaDB (Galera)	Yerleşik cluster ekosistemi
Ekip zaten MySQL Enterprise araçlarına aşina	MySQL 8.4	Araç ve dokümantasyon devamlılığı
Basit CRUD tabanlı SaaS / e-ticaret	İkisi de uygun	Fark performans testinde ölçülecek kadar küçük

Karar verirken en sağlıklı yöntem, üretim öncesi gerçek sorgu setinizle iki motoru da test etmektir. VDS üzerinde her iki veritabanı motorunu ayrı ayrı kurup sysbench gibi bir yük testi aracıyla kendi iş yükünüze özgü ölçüm almak, genel benchmark tablolarından çok daha güvenilir sonuç verir.

Büyükweb VDS'te Kurulum ve Temel Optimizasyon

Root erişimli bir VDS'te her iki motoru da standart paket yöneticisiyle kurabilirsiniz:

# MariaDB kurulumu (Debian/Ubuntu tabanlı)
apt update && apt install mariadb-server -y
systemctl enable --now mariadb
mariadb-secure-installation

# MySQL kurulumu (Debian/Ubuntu tabanlı)
apt update && apt install mysql-server -y
systemctl enable --now mysql
mysql_secure_installation

Kurulumdan sonra ilk yapılması gereken, sunucu kaynaklarına göre temel ayarları kalibre etmektir:

[mysqld]
innodb_buffer_pool_size = 2G      # RAM'in yaklaşık %60-70'i (özel DB sunucusunda)
innodb_log_file_size = 256M
max_connections = 150
query_cache_type = 0              # MySQL 8.x'te query cache kaldırıldı, MariaDB'de opsiyonel

innodb_buffer_pool_size değeri, her iki motorda da en kritik performans parametresidir — sık erişilen tabloların ve indekslerin RAM'de tutulmasını sağlar. Disk G/Ç yoğun bir VDS'te bu değeri düşük bırakmak, sorgu sürelerinde en çok fark yaratan hatalardan biridir.

Yönetim panelini web arayüzünden yürütmek isterseniz phpMyAdmin kurulumu için phpMyAdmin Kurulumu ve Veritabanı Yönetimi yazımızda adım adım anlatım bulabilirsiniz.

Büyükweb notu: VDS Sunucu paketlerimizde işletim sistemi kurulumu panelden hazır şablon seçilerek yapılır; sonrasında sunucunun tamamı sizindir — MariaDB, MySQL, ikisini paralel test etmek ya da farklı bir sürüm kombinasyonu denemek tamamen sizin kararınıza kalır. Panel kurulumu (cPanel/Plesk) isteyenler için de VDS üzerinde ücretsiz panel kurulum seçeneği sunuyoruz; Plesk lisansı pakete dahildir, cPanel lisansı ise ücretli ek seçenek olarak sunulur.

Sıkça Sorulan Sorular

MariaDB ile MySQL komutları birebir aynı mı çalışır?

Temel SQL sözdizimi (SELECT, INSERT, JOIN, GRANT vb.) neredeyse birebir uyumludur. Ancak sistem değişkenleri, bazı depolama motoru özel komutları ve son sürümlerde eklenen özellikler (örneğin bazı JSON fonksiyonları veya replikasyon komutları) arasında küçük farklar olabilir; kritik uygulamalarda geçiş öncesi test şarttır.

2026'da hangi sürüm daha günceldir: MariaDB 11 mi, MySQL 8.4 mü?

İkisi de aktif geliştirilen ve düzenli güvenlik yaması alan güncel sürümlerdir. MariaDB 11.x serisi kendi bağımsız numaralandırmasıyla ilerlerken, MySQL 8.4 önceki 8.x hattının LTS (uzun destekli) devamıdır. "Daha yeni" olmak, tek başına "daha iyi" anlamına gelmez — ikisi de üretim ortamı için olgun seçeneklerdir.

WordPress veya benzer bir CMS için hangisi daha uygun?

Çoğu paylaşımlı hosting ortamı ve yönetim paneli varsayılan olarak MariaDB ile gelir, bu yüzden CMS ekosisteminde en yaygın test edilen kombinasyon budur. Ancak MySQL 8.4 üzerinde de WordPress ve benzeri CMS'ler sorunsuz çalışır; seçim büyük ölçüde alışkanlık ve ekip tecrübesine bağlıdır.

MariaDB'den MySQL'e (veya tersi) geçiş yapmak zor mu?

Küçük ve orta ölçekli veritabanlarında mysqldump ile alınan yedeği karşı motora aktarmak genellikle sorunsuz çalışır. Depolama motoru özel özellikler (MariaDB'ye özgü Aria/ColumnStore gibi) kullanılıyorsa veya sistem tablolarına doğrudan bağımlı araçlar varsa, geçiş öncesi test ortamında deneme yapılması önerilir.

Hangi motor daha hızlıdır?

Tek bir kazanan yok; performans iş yüküne göre değişir. Yazma yoğun ve yüksek bağlantı sayılı senaryolarda MariaDB'nin thread pool mimarisi avantaj sağlayabilirken, karmaşık analitik sorgularda MySQL'in optimizer geliştirmeleri öne çıkabilir. En doğru yöntem, kendi sorgu setinizle iki motoru da test etmektir.

Aynı VDS üzerinde MariaDB ve MySQL'i birlikte çalıştırabilir miyim?

Teknik olarak farklı portlarda (örneğin 3306 ve 3307) her iki motoru aynı sunucuda çalıştırmak mümkündür, genellikle test/karşılaştırma amaçlı yapılır. Üretim ortamında ise kaynak çakışmasını önlemek ve yönetimi basitleştirmek için tek bir motorda karar kılmak önerilir.

Hangi durumda ilişkisel motor yerine farklı bir veritabanı düşünmeliyim?

Verileriniz esnek şemalı, doküman tabanlı veya yüksek yazma hacimli bir yapıdaysa ilişkisel motorlar dışındaki seçenekleri değerlendirmek mantıklı olabilir. SQL ile NoSQL yaklaşımlarının hangi senaryoda daha uygun olduğunu karşılaştırmalı görmek için NoSQL vs SQL: Doğru Veritabanı Seçimi yazımıza göz atabilirsiniz.

Büyükweb Hizmetleri

• VDS Sunucu — root erişimiyle MariaDB, MySQL veya ikisini de test edebileceğiniz, kaynakları tamamen size ait sanal özel sunucu çözümleri

Sorularınız için 0850 302 60 70 numaralı satış öncesi destek numaramızdan bize ulaşabilir veya iletişim sayfası üzerinden yazabilirsiniz.